Израелскиот премиер реагираше по најавите на Доналд Трамп дека договор со Техеран е блиску, додека Иран тврди дека клучните прашања сè уште не се затворени.
Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху изјави дека Иран нема да добие нуклеарно оружје додека тој е на чело на израелската влада. Неговата реакција доаѓа по најавите на американскиот претседател Доналд Трамп дека Вашингтон и Техеран се блиску до договор што би можел да ја намали тензијата околу Иран, Ормускиот Теснец и нуклеарната програма.
„Додека сум премиер на Израел, Иран нема да има нуклеарно оружје“, порача Нетанјаху во соопштение од неговиот кабинет. Тој додаде дека со Трамп има „целосна согласност“ околу ова прашање.
Нетанјаху тврди дека без неговите напори Иран „одамна ќе имал атомски бомби за уништување на Израел“. Израел со години ја претставува иранската нуклеарна програма како егзистенцијална закана, додека Техеран инсистира дека неговата програма има цивилна и енергетска цел.
Изјавата доаѓа во момент кога Трамп тврди дека договор со Иран е речиси подготвен. Според медиумските извештаи, американскиот претседател најавил дека „голем договор“ со Техеран би можел наскоро да биде потпишан, а меѓу главните теми се безбедноста во Ормускиот Теснец, санкциите и идните разговори за нуклеарната програма.
Сепак, од Техеран пристигнуваат повнимателни пораки. Ирански извори и државни медиуми наведуваат дека конечна одлука сè уште не е донесена и дека дел од најчувствителните прашања ќе останат за следна фаза на разговори. Според извештаите, нуклеарната програма и идниот статус на Ормускиот Теснец не би биле целосно решени во првата фаза од можниот меморандум.
Ормускиот Теснец е една од најважните енергетски рути во светот, бидејќи преку него поминува значаен дел од глобалниот транспорт на нафта. Токму затоа секоја неизвесност околу неговото отворање, безбедноста на пловидбата или можни ограничувања веднаш има последици врз цените на енергенсите и глобалните пазари.
Според дипломатски извори, можниот договор би можел да отвори период од околу 60 дена за дополнителни разговори за најтешките прашања. Дел од медиумските извештаи наведуваат дека потпишување би можело да се случи во Европа, но засега нема официјална потврда дека Вашингтон и Техеран целосно ги усогласиле позициите.
За Израел, секое приближување меѓу САД и Иран носи политичка и безбедносна тежина. Нетанјаху се обидува да покаже дека, и покрај дипломатските разговори, црвената линија за Израел останува непроменета: Иран не смее да стане нуклеарна сила.
Засега, можниот договор останува во фаза на дипломатски исчекувања. Трамп зборува за брзо решение, Техеран предупредува дека нема конечна одлука, а Израел инсистира дека безбедносните гаранции мора да бидат јасни и цврсти.
