НАСА вчера го лансираше вселенскиот телескоп „Ненси Грејс Роман“, нова моќна астрономска опсерваторија која треба да помогне во откривањето на одговорите на некои од најголемите нерешени прашања во астрофизиката и космологијата. Телескопот, вреден околу 4 милијарди долари, беше лансиран од Вселенскиот центар „Кенеди“ во Флорида со ракетата Falcon Heavy на SpaceX.

И покрај претходните грижи за временските услови, лансирањето помина без проблеми.

Телескоп за најголемите космички мистерии

„Роман“ е создаден за да ги истражува темната материја и темната енергија, но и да ја тестира гравитацијата на огромни космички растојанија и да трага по планети надвор од нашиот Сончев систем. По лансирањето, телескопот ќе патува кон Лагранжовата точка L2, која се наоѓа на околу 1,6 милиони километри од Земјата.

Од оваа позиција ќе има поволни услови за долготрајно набљудување на Универзумот. Мисијата е планирана да трае пет години, но НАСА проценува дека телескопот би можел да има доволно гориво за уште пет години работа.

„Ќе ги урнеме вратите кон Универзумот“

„Роман“ ќе ги надополни набљудувањата на вселенските телескопи „Хабл“ и „Џејмс Веб“, наместо да ги замени. „Замислете дека Хабл и Џејмс Веб гледаат низ клучалка кон Универзумот. Ненси Грејс Роман ќе ја урне вратата“, изјави Никол Фокс, шефица на Дирекцијата за научни мисии на НАСА.

Според неа, „Роман“ има приближно иста чувствителност и острина како „Хабл“, но може многу побрзо да истражува огромни области од небото. Токму широкото видно поле е една од неговите најголеми предности.

Ќе бара нови планети

Една од клучните задачи на „Роман“ ќе биде потрагата по егзопланети, односно светови кои орбитираат околу други ѕвезди. Телескопот ќе користи, меѓу другото, техника на гравитациско микролеќиње, со која може да се откријат планети што не можат лесно да се забележат со класичните методи.

Но, научниците очекуваат од мисијата многу повеќе од нови планети.

„Роман“ ќе проучува милиони галаксии и огромни области од Универзумот, овозможувајќи им на астрономите да ја следат неговата еволуција низ времето.

Особено внимание ќе биде посветено на темната материја, која не емитува светлина, но нејзиното гравитациско влијание може да се забележи преку начинот на кој ја искривува светлината од далечните галаксии. Телескопот ќе ја истражува и темната енергија, мистериозниот феномен поврзан со забрзаното ширење на Универзумот.

Со прецизни набљудувања на галаксиите, суперновите и распределбата на материјата, научниците се надеваат дека „Роман“ ќе помогне да се утврди дали нашето сегашно разбирање на Универзумот е целосно точно. Лансирањето денес го означува почетокот на мисијата која би можела да донесе нови откритија за тоа од што е изграден Универзумот, како се развивал и каква може да биде неговата иднина.