Нападот врз клучниот саудиски нафтовод Исток–Запад отвора нов ризик за глобалното снабдување со нафта, оценува Џозеф Вебстер, експерт за енергетика од Атлантскиот совет. Според него, оштетувањето на инфраструктурата може дополнително да ја ограничи понудата на пазарот и да го зголеми притисокот врз Саудиска Арабија и САД.
Нафтоводот може да биде надвор од функција со недели
Нафтоводот Исток–Запад е една од клучните рути со кои Саудиска Арабија може да го пренасочи извозот на сурова нафта кон Црвеното Море и да ја намали зависноста од транспортот низ Ормускиот Теснец.
Според Вебстер, нападите веројатно ќе го прекинат извозот преку оваа инфраструктура најмалку неколку недели. Сателитските снимки објавени по нападот покажуваат сериозни оштетувања, а проценките за поправките се движат од неколку месеци до една година.
„Клучното прашање е дали нападите ќе продолжат“, вели Вебстер, посочувајќи дека повторени удари би можеле дополнително да ја намалат способноста на Саудиска Арабија да извезува нафта.
Ријад бара алтернативна рута
По оштетувањето на нафтоводот, Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати го зголемуваат транспортот на нафта низ Ормускиот Теснец. Но, ова не е трајно решение, особено ако конфликтот продолжи да го загрозува и поморскиот транспорт во регионот.
Според Вебстер, токму тоа е еден од најголемите ризици: ако е можно да биде погодена инфраструктурата што ја заобиколува критичната поморска рута, се отвора прашањето дали може да бидат нападнати и извозните терминали на Саудиска Арабија во Персискиот Залив.
Експертот смета дека такво сценарио не може да се исклучи.
Хутите се во подобра позиција за притисок врз поморскиот сообраќај
Вебстер оценува дека последните напади означуваат нова фаза во конфликтот, бидејќи, според неговата анализа, Хутите сега имаат подобра позиција за попречување на пловидбата низ теснецот Баб ел-Мандеб. Нападот врз нафтоводот Исток–Запад, според него, истовремено ја намалува потенцијалната понуда на светскиот пазар и создава дополнителен притисок врз Ријад и Вашингтон.
Ова е особено значајно поради улогата на Саудиска Арабија на глобалниот пазар, каде што нејзината способност да го зголеми или пренасочи производството традиционално се смета за важен механизам за ублажување на нарушувањата во снабдувањето.
Што значи ова за САД и Кина?
Последиците не би се ограничиле само на земјите од Блискиот Исток. САД денес се голем производител и извозник на нафта, но истовремено се и еден од најголемите потрошувачи. Затоа, повисоките светски цени на нафтата може да се одразат и врз американските потрошувачи и економијата. Дополнителен фактор е американската зависност од глобалниот трговски систем и енергетската безбедност на сојузниците во Европа и Азија.
Кина, пак, е најголемиот светски увозник на енергенси и има директна изложеност на нарушувањата во снабдувањето. Пекинг со години ги зголемува стратешките резерви токму поради вакви ризици, но продолжен конфликт би значел нивно побрзо трошење и повисоки трошоци за увоз.
Според Вебстер, затоа продолжувањето на нападите врз енергетската инфраструктура би можело да има последици далеку надвор од регионот.