Нафтениот пазар повторно е под силен притисок откако Саудиска Арабија го прекина работењето на еден од своите клучни нафтоводи по серијата напади во регионот. Цената на брентот во еден момент порасна за 3,7 проценти и надмина 108 долари за барел, пред дел од добивката да биде избришана. Американскиот Вест Тексас Интермедиет се движеше околу 103 долари за барел.
Саудиските власти во петокот соопштија дека превентивно го запреле нафтоводот Исток-Запад по нападите извршени еден ден претходно. Засега нема јасен рок кога транспортот низ нафтоводот би можел повторно да биде воспоставен.
Сè зависи од тоа колку долго ќе трае прекинот
Аналитичарите предупредуваат дека времетраењето на прекинот ќе биде клучно за понатамошното движење на цените. Аналитичарите оценуваат дека доколку транспортот биде обновен во краток рок, последиците врз пазарот би можеле да останат ограничени. Саудиска Арабија има залихи во Јанбу, на западниот крај на нафтоводот, кои привремено би можеле да помогнат во одржувањето на извозот.
Проблемот би станал многу посериозен доколку прекинот продолжи. Во таков случај би можело да дојде до намалување на производството, што дополнително би го затегнало глобалниот пазар. Доколку нема брзи информации за поправка и повторно активирање на нафтоводот, пазарот би можел повторно да го тестира нивото од 120 долари за барел.
Ормуз, Црвеното Море и нов притисок врз снабдувањето
Проблемот со саудискиот нафтовод доаѓа во момент кога глобалното снабдување со енергенси веќе е сериозно нарушено поради конфликтот меѓу САД и Иран. Исток-Запад е особено важен бидејќи овозможува транспорт на саудиска нафта кон Црвеното Море и претставува алтернативна рута на извозот преку Ормускиот Теснец.
Во меѓувреме, состанокот на Иран и неколку земји од Заливот, на кој требало да се разговара за привремена бродска рута низ Ормускиот Теснец, е одложен. Оманскиот министер за надворешни работи Бадр Албусаиди ја потврди информацијата.
Бахреин претходно најави дека нема да присуствува, меѓу другото и поради нападот врз саудискиот нафтовод. Според „Аксиос“, и Ријад имал резерви околу предложениот план.
Дополнителен ризик претставува ситуацијата во Црвеното Море. Милитантите Хути, кои имаат поддршка од Иран, ја засилуваат активноста долж јеменскиот брег, што може дополнително да ја загрози пловидбата низ Баб ел-Мандеб – уште една од клучните точки за глобалниот транспорт на енергенси.
Нафтата годинава поскапе за повеќе од 75 проценти
Од почетокот на годината суровата нафта поскапе за повеќе од три четвртини, поттикната од ширењето на конфликтот низ Блискиот Исток, ограничувањата на извозот и зголемените трошоци за транспорт. На страната на побарувачката дополнителен притисок создава Кина, најголемиот светски увозник на сурова нафта, која во последниот период го зголеми купувањето.
Енергетската криза веќе има пошироки последици за светската економија. Поскапувањето на нафтата се прелева и врз цените на природниот гас и нафтените деривати, вклучително и дизелот, што создава дополнителен инфлаторен притисок. Американските податоци за август покажаа забрзување на растот на потрошувачките цени, што дополнително ја усложнува ситуацијата за Федералните резерви и нивната монетарна политика.
Саудиска Арабија веќе го намалува производството
Проблемите за Ријад не започнаа со последниот напад. Саудиска Арабија неодамна ја информирала ОПЕК дека производството на сурова нафта во претходниот месец паднало на најниско ниво од 1990 година. Нафтоводот Исток-Запад има капацитет од околу седум милиони барели дневно, што ја покажува неговата важност за глобалното снабдување.
Во Ирак, премиерот Али Ал-Заиди наредил истрага откако било утврдено дека нападите врз нафтоводот биле извршени од подрачје што се граничи со Иран. Во моментов, главното прашање за пазарите е колку долго ќе траат прекините и дали ќе се отвори нова серија проблеми со транспортот на нафта.
Пазарните показатели веќе сигнализираат поголема загриженост за краткорочното снабдување. Разликата меѓу двата најблиски фјучерс-договори за брент се зголемила на 5,57 долари за барел, од 3,84 долари една недела претходно. Таквата структура на пазарот покажува дека трговците се подготвени да платат премија за нафта што ќе биде достапна веднаш, што е уште еден сигнал дека стравувањата за краткорочното снабдување се зголемуваат.
