Од Аушвиц до Пабло Ескобар: Зошто местата на криминал привлекуваат туристи?

Понудата на поранешен шверцер да води тури низ криминалното минато ја отвори дебатата за границата меѓу сеќавањето и глорификацијата на насилството.
Фото: xiquinhosilva, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Обидот на познат шпански криминалец да наплаќа бродски тури низ сопствената рута на шверц ја наметна дилемата дали мрачниот туризам ја преминува границата на етиката. Локалните власти во Галиција брзо ја забранија иницијативата, но случајот покажа колку лесно криминалните биографии стануваат комерцијална атракција. Кога љубопитноста на јавноста ќе се спои со потребата на индустријата за постојано нови искуства, местата на човечко страдање и беззаконие завршуваат како туристички производи.

Шпанскиот шверцер на дрога Лауреано Оубиња летово понуди бродски тури низ устието Ароуса, ветувајќи приказна од прва рака за локалниот шверц, со вклучен ручек во цената. Регионалната влада на Галиција веднаш ја забрани понудата поради прекршување на законите за туризам.

Овој обид е само еден сегмент од таканаречениот мрачен туризам. Зад комерцијалната етикета стои социјален феномен што ги проучува начините на кои општеството реагира на насилството, криминалот и казните. Љубопитноста овде често се меша со обидот да се разберат причините за трагедиите.

Криминолошкиот аспект на овој туризам опфаќа различни дестинации. На едниот крај се локациите поврзани со тешки кршења на човекови права и воени конфликти, како концентрациониот логор Аушвиц или историскиот затвор Алкатраз.

На другиот крај се урбаните рути низ сиромашни и опасни квартови, како фавелите во Рио де Жанеиро или прошетките низ Лондон по стапките на Џек Мевосек. Разликата е суштинска: посетата на спомен-обележје на жртви бара почит и тишина, додека турите инспирирани од сериски убијци често се сведуваат на површна забава.

Локациите поврзани со историска траума носат ризик од банализација. Авторите на криминолошките анализи посочуваат на несоодветно однесување, како правење селфи-фотографии на местата на масовни злосторства. Многу од овие простори се создадени за комеморација и лечење на колективните рани, а не за угодување на туристи.

Главниот етички проблем настанува кога туристичката понуда почнува да ги оправдува или глорифицира сторителите на криминалот. Францускиот криминолог Александар Лакасањ запишал дека секое општество ги добива криминалците што ги заслужува. Во современиот контекст, секое општество добива и мрачен туризам што ги отсликува неговите вистински приоритети.

е-Трн да боцка во твојот инбокс