Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) предупредува дека економската перспектива на Европа сè повеќе зависи од геополитичките случувања на Блискиот Исток, особено од конфликтот кој го нарушува глобалниот енергетски пазар.
Во најновиот извештај, ММФ наведува дека европската економија останува отпорна, но сè повеќе изложена на надворешни шокови, пред сè поради енергетската криза поврзана со војната во Иран и нарушувањата во снабдувањето со нафта и гас.
Цените на нафтата се зголемени за околу 70%, додека цените на гасот во Европа сè уште се околу 45% повисоки од нивото пред кризата, што дополнително ја оптоварува индустријата и домаќинствата. Иако зголемениот удел на обновливи извори на енергија делумно го ублажува ударот, ММФ предупредува дека тоа не е доволно за целосна заштита на економијата.
Според проекциите, растот на еврозоната во 2026 година би можел да изнесува нешто над 1%, што е пониско од претходната проценка од околу 1,4%. Во исто време, инфлацијата останува висока поради постојаните трошковни притисоци.
ММФ нагласува дека клучниот ризик е должината на конфликтот: краткотрајна ескалација би имала ограничено влијание, но долготрајна криза може да ја турне Европа во рецесија.
Европскиот комесар за економија Валдис Домбровскис предупреди дека ЕУ мора да избегне повторување на грешките од минатите кризи и дека евентуалните мерки за поддршка мора да бидат привремени и насочени. ММФ дополнително истакнува дека Европа веќе пред конфликтот плаќала два до три пати повисоки цени за енергија во споредба со САД и Кина, што укажува на структурна слабост на европската економија.
Во извештајот се препорачуваат долгорочни реформи, вклучувајќи зајакнување на единствениот енергетски пазар на ЕУ, подобро поврзување на електричните мрежи и продлабочување на финансиската интеграција. Се нагласува и важноста од продолжување на климатските политики и системот за тргување со емисии (ETS), кој ММФ го гледа како клучен за транзицијата кон обновливи извори на енергија.
Сепак, Фондот предупредува и на ризиците од протекционизам во индустриските политики на ЕУ, вклучително и концептот „Произведено во Европа“, кој може да ја наруши пазарната конкуренција и долгорочно да ја намали ефикасноста на европската економија. На крај, ММФ порачува дека економскиот правец на Европа во следните години ќе зависи од комбинацијата на геополитиката, енергетската стабилност и брзината на внатрешните реформи.
