Младите од побогатите семејства почесто се чувствуваат здрави од оние со најниски приходи, покажуваат најновите податоци на Евростат. Истражувањето открива и неочекуван контраст: младите во Романија и Грција многу почесто го оценуваат своето здравје позитивно отколку нивните врсници во Шведска и Финска.

Дали парите можат да влијаат врз тоа колку здрави се чувствуваме? Според најновите податоци на Евростат, објавени на 26 октомври, финансиската состојба на семејството е поврзана со начинот на кој младите го оценуваат своето здравје.

Во 2025 година, дури 89,7 проценти од младите на возраст меѓу 16 и 29 години во Европската Унија изјавиле дека нивното здравје е добро или многу добро. Но, кога резултатите ќе се разгледаат според приходите, се забележува јасна разлика меѓу оние што живеат во финансиски посигурни домаќинства и нивните врсници со помали приходи.

Парите прават разлика и кога станува збор за здравјето

Меѓу младите од домаќинствата со најниски приходи, 85,6 проценти сметаат дека се во добро или многу добро здравје. Кај младите од најбогатите домаќинства, овој процент достигнува 93,7 проценти.

Разликата изнесува 8,1 процентен поен, што покажува дека финансиската положба е поврзана не само со животниот стандард, туку и со личната перцепција за здравјето.

КАКО МЛАДИТЕ ГО ОЦЕНУВААТ СОПСТВЕНОТО ЗДРАВЈЕ

Најниски приходи

85,6%

Највисоки приходи

93,7%

Млади на возраст 16–29 години, ЕУ, 2025 година. Извор: Евростат.

Финансиската сигурност може да влијае врз пристапот до квалитетна исхрана, условите за домување, рекреацијата и здравствените услуги. Иако податоците не докажуваат дека повисоките приходи непосредно предизвикуваат подобро здравје, тие покажуваат дека економските и здравствените нееднаквости често се испреплетуваат.

Пошироката анализа на Евростат открива дека ваквите разлики се забележуваат и кај здравствените ограничувања. Во 2025 година, 11,2 проценти од младите во најсиромашната доходовна група пријавиле ограничувања во секојдневните активности поради здравствен проблем, наспроти 5,6 проценти од најбогатата група.

Романците и Грците се чувствуваат поздрави од Швеѓаните

Уште поинтересни се разликите меѓу европските земји.

Според Евростат, најголем удел на млади што го оценуваат своето здравје како добро или многу добро има во Романија, со 98,2 проценти. Веднаш зад неа е Грција со 98,1 процент, а следува Хрватска со 95,9 проценти.

На спротивниот крај од статистиката се наоѓаат земји што традиционално се поврзуваат со висок животен стандард.

Каде младите најчесто се чувствуваат здрави?

Удел на лица на возраст од 16 до 29 години што пријавиле добро или многу добро здравје, 2025

0%25%50%75%100%РоманијаГрцијаХрватскаЕУФинскаХоландијаШведска

Во Шведска само 74,4 проценти од младите го оценуваат сопственото здравје како добро или многу добро. Во Холандија тој удел изнесува 79,8 проценти, а во Финска 81,4 проценти.

Но, овие бројки не значат дека младите во Романија се објективно поздрави од младите во Шведска.

Евростат нагласува дека истражувањето се заснова на лична процена на здравствената состојба. На резултатите може да влијаат културните разлики, очекувањата за квалитетот на животот и подготвеноста на испитаниците да зборуваат за здравствените проблеми.

Оттука, земја во која младите почесто велат дека се здрави не мора да има и подобри здравствени показатели според медицинските критериуми.

Младите жени поретко велат дека се здрави

Истражувањето открива разлика и меѓу половите.

Во Европската Унија, 90,9 проценти од младите мажи го оценуваат сопственото здравје како добро или многу добро, додека кај младите жени овој удел изнесува 88,4 проценти.

Пошироките податоци на Евростат покажуваат дека младите жени почесто пријавуваат и долготрајни здравствени проблеми.

Такви проблеми пријавиле 19,6 проценти од жените на возраст од 16 до 29 години, наспроти 15 проценти од мажите.

Ова укажува дека високата вкупна оценка за здравјето на младата популација не значи и отсуство на здравствени тешкотии.

Дали новите генерации се чувствуваат помалку здрави?

Иако огромно мнозинство млади Европејци и понатаму сметаат дека се здрави, податоците покажуваат благ пад во споредба со претходните години.

Во 2021 година, 91,1 процент од младите го оценувале сопственото здравје позитивно, додека во 2025 година овој удел се намалил на 89,7 проценти.

Разликата не е драматична, но покажува дека позитивната оценка за здравјето не се зголемува автоматски со подобрувањето на технологијата, здравствените информации и достапноста на дигитални здравствени услуги.

Од друга страна, младите и понатаму значително попозитивно го оценуваат своето здравје во споредба со целокупното население. Кај сите жители на ЕУ на возраст од 16 години нагоре, само 67,9 проценти изјавиле дека се во добро или многу добро здравје.

Здравјето не е само прашање на години

Најважната порака од новите европски податоци не е само дека младите во просек се чувствуваат поздрави од постарите генерации.

Податоците покажуваат дека и во годините кога луѓето вообичаено имаат најмалку здравствени проблеми, социјалните и економските разлики веќе се видливи.

Младите од побогатите семејства почесто го оценуваат своето здравје позитивно, додека оние со пониски приходи почесто пријавуваат здравствени ограничувања.

Ова отвора пошироко прашање за европските општества: дали здравите животни навики, превентивните прегледи, квалитетната исхрана и условите за здрав живот се подеднакво достапни за сите млади?

Бидејќи младоста сама по себе е предност кога станува збор за здравјето, но податоците на Евростат потсетуваат дека условите во кои младите живеат можат да направат значителна разлика.