Студентската листа обезбеди парламентарно мнозинство, но формирањето на новата влада и реформата на институциите нема да се случат преку ноќ. Политичкиот аналитичар Милан Крстиќ предупредува на чувствителен период на транзиција, додека српските медиуми веќе ги отвораат прашањата за идниот премиер, составот на владата и односот кон досегашната власт.
По изборите на 25 октомври, Србија влегува во период на политичка транзиција. Студентската листа освои апсолутно мнозинство во парламентот, а коалицијата околу Српската напредна странка, по 14 години доминантна власт, се соочува со преминување во опозиција.
Но, според Милан Крстиќ од Факултетот за политички науки во Белград, изборната победа е само почеток на многу посложен процес.
Во денешното интервју за Н1, Крстиќ предупредува дека институциите не можат да се реформираат веднаш, иако во јавноста постојат големи очекувања за брза одговорност и промени.
Тој оценува дека земјата се наоѓа во чувствителен институционален вакуум, во кој е неопходно постојните органи да продолжат да функционираат согласно законот и Уставот.
Според Крстиќ, изборниот пораз ги нарушил досегашните односи во СНС и не треба да се претпоставува дека партијата и понатаму ќе функционира со истото единство. Тој смета дека потенцијалот за опструкции е ограничен, но нагласува дека тоа е негова политичка процена, а не сознание засновано на непосредни информации.
Кој ќе ја води новата Србија?
Иако Студентската листа има доволно пратенички мандати за самостојно мнозинство, остануваат отворени прашањата за идниот премиер, поделбата на министерствата и начинот на функционирање на широкото движење.
Германскиот јавен сервис ARD, во анализа објавена преку Deutsche Welle на 27 октомври, посочува дека токму организацијата на новата власт и темпото на реформите ќе бидат меѓу првите политички предизвици.
Паралелно, започнуваат и законските процедури за конституирање на новиот парламент и избор на влада.
Затоа, иако изборниот резултат веќе ја покажува новата распределба на политичката моќ, институционалното преземање на власта сè уште не е завршено.
Одговорност за минатото, но и контрола на новата власт
Крстиќ смета дека новата влада треба да ја провери финансиската страна на големите инфраструктурни проекти започнати во претходниот период, но предупредува дека контролата не треба автоматски да значи запирање на сите инвестиции.
Според него, улогата на обвинителството и другите институции ќе биде значајна не само за преиспитување на претходните одлуки, туку и за воспоставување механизми што ќе ја контролираат идната власт.
Тоа е и централното прашање на политичката транзиција во Србија: дали промената на власта ќе биде проследена со трајни институционални реформи или ќе остане првенствено промена на политичките актери.
Изборната победа веќе ја промени распределбата на мандатите. Следниот тест ќе биде дали новото мнозинство ќе успее да ги претвори своите ветувања во функционални институции.
