Долгорочно истражување во Шпанија покажува дека присуството на домашен миленик не носи автоматска корист за менталното здравје кај децата. Податоците од проектот ИНМА, кој следел речиси 1.900 семејства од бременоста до седмата година на детето, упатуваат дека социјалниот статус, семејната средина и видот на животното играат пресудна улога. Научниците забележале неочекувани разлики меѓу децата што растат со мачки и оние што чуваат помали животни како рипки или зајаци.
Првичната статистичка слика изненади дел од стручната јавност. Децата кои никогаш немале животно во домот покажале најдобри показатели за ментално здравје.
Сепак, таа предност целосно исчезнала штом авторите ги вкрстиле податоците со дополнителните фактори. Возраста, полот, местото на живеење и економскиот статус на семејството ја израмнија разликата меѓу децата без животни и оние што постојано или повремено живееле со нив.
Вкупно 52,3 отсто од анализираните семејства во одреден период чувале миленик. Кучиња имале 19,1 отсто, мачки 8,7 отсто, птици 14,8 отсто, додека 28,6 отсто чувале други видови како глодачи, влекачи или аквариумски риби.
Посебно внимание привлече податокот за четиригодишните и петгодишните деца кои живееле со мачка. Кај нив се забележани нешто почести потешкотии со менталното здравје.
Истражувачите инсистираат дека бројките не претставуваат доказ за директна причинско-последична врска. Причините може да лежат во начинот на кој семејствата избираат одреден вид животно или во специфичниот карактер на интеракцијата со мачките.
Како теоретска можност се наведува и ризикот од токсоплазмоза. Оваа паразитска инфекција е почеста кај мачките, а претходни медицински студии ја доведуваа во врска со одредени бихевиорални и психолошки промени.
Спротивен ефект покажале помалите домашни животни. Децата што постојано растеле со хрчаци, зајаци, желки или аквариумски риби покажале подобри резултати и кај машките и кај женските испитаници.
Клучниот фактор овде е континуитетот. Оние што имале постојан, секојдневен контакт со мали животни поминале подобро на тестирањата од врсниците со повремен контакт.
Грижата за помало животно им дава на децата едноставна и предвидлива рутина. Хранењето и чистењето на аквариум или кафез создаваат навики за одговорност и контрола на емоциите, без сложената динамика што ја бараат поголемите цицачи. Резултатите за кучињата и птиците во овој ран детски период останаа статистички нејасни.