Мања Величковска е добитничка на Наградата „Ладислав Баришиќ“ за современо критичко пишување за 2026 година, што ја доделува АИКА Македонија. Нејзиниот текст „Настраните на крајот на светот: Анализа на есхатолошката антиродова имагинација во македонската квир култура“ освои 42 бода, пред текстовите на Јованка Попова и Билјана Исијанин.
Три текста во финалниот избор
По повеќегодишна пауза, годинашниот конкурс привлече седум пријави, од кои три текста влегоа во потесниот избор. За наградата одлучуваше жири во состав Владимир Јанчевски, Натали Рајчиновска-Павлеска и Билјана Тануровска-Ќулавкоски.
Текстовите биле оценувани според оригиналноста на темата и пристапот, аналитичката и критичката длабочина, квалитетот на аргументацијата, релевантноста на истражуваното прашање, квалитетот на пишувањето и јасноста на изложувањето, како и придонесот кон развојот на современата критичка мисла.
Јованка Попова со „Музеј на солидарност“ освои 37 бода, додека Билјана Исијанин со „Улогата на уметникот во време на замена на стварното“ освои 33 бода.
Квир култура, уметност и општествена закана
Во наградениот текст, Величковска ги истражува начините на кои квир телата, идентитетите и културните содржини се претставуваат како општествена закана. Анализата тргнува од конкретни примери од современиот македонски културен контекст, меѓу кои реакциите кон изложбата „Горчлив шеќер“ на Ѓорѓе Јовановиќ и творештвото на Јован Јосифовски.
Според образложението на жирито, текстот ги поврзува овие примери со поширока критичка и теориска рамка, отворајќи прашања за односите меѓу уметноста, идеологијата, јавниот дискурс и институционалниот простор. Особено внимание е посветено на визуелниот јазик на Јосифовски и на врските што текстот ги разгледува меѓу семејното насилство, национализмот, религијата и квир искуството.
Од АИКА Македонија оценуваат дека текстот го надминува непосредниот повод и отвора пошироки прашања за улогата на критичкото пишување во препознавањето и преиспитувањето на општествените процеси.
Наградениот текст ќе биде јавно претставен
Според условите на конкурсот, текстот на Мања Величковска ќе биде јавно претставен во рамки на годишниот симпозиум на АИКА Македонија и ќе биде објавен на платформите на здружението. Овогодишниот конкурс, по повеќегодишната пауза, повторно отвори простор за автори кои се занимаваат со критичко пишување и истражување во областа на современата уметност и култура.