Извештајот ПИСА 2025, објавен на 8 септември 2026 година од Организацијата за економска соработка и развој (ОЕЦД), покажа дека Северна Македонија останува меѓу послабо рангираните образовни системи во Западен Балкан, со резултати под просекот на ОЕЦД по математика, читање и природни науки. Падот во однос на претходниот циклус е поизразен од просечниот пад забележан на ниво на ОЕЦД.
Резултатите на Македонија во бројки
Според податоците, учениците во Македонија постигнале 369 поени по математика, 342 поени по читање и 378 поени по природни науки, областа која беше главен фокус на овој циклус на тестирање. Основно ниво на знаење покажале околу 32 отсто од учениците по математика, 26 отсто по читање и околу 36 отсто по природни науки.
Пад во однос на 2022 година
Ова не е нов проблем. Во претходниот циклус, ПИСА 2022, Македонија постигна 389 поени по математика, 359 по читање и 380 по природни науки, според официјалната споредбена табела на ОЕЦД за земјите од Западен Балкан. Тоа значи дека резултатот по математика во трите последователни години паднал за уште 20 поени.
Србија останува пред Македонија
Соседна Србија, исто така, бележи пад во однос на претходниот циклус, но остана над Македонија по сите три предмети. Учениците таму постигнале 417 поени по математика во 2025 година, наспроти просекот на ОЕЦД од 463 поени, пад од 440 поени во 2022 година. Сепак, значителен дел од учениците останале под минималното ниво на знаење: 53 отсто по математика, 48 отсто по читање и 43 отсто по природни науки, повисок процент отколку што е просечно меѓу земјите на ОЕЦД.
Целиот регион е под просекот на ОЕЦД
Ниту еден образовен систем во Западен Балкан не го достигнува просекот на ОЕЦД. Според официјалната табела на ОЕЦД за циклусот 2022 година, просекот за регионот изнесуваше 391,6 поени по математика, 380,8 по читање и 392,6 по природни науки, наспроти просекот на ОЕЦД од 472, 476 и 485 поени соодветно. Албанија и Косово во 2022 година бележеа послаби резултати од Македонија по математика и природни науки, додека Србија и Црна Гора беа над регионалниот просек во сите три подрачја.
Глобален контекст: најниски резултати досега
Проблемот не е ограничен на Балканот. Според официјалното соопштение на ОЕЦД, просечниот резултат по читање во земjite членки паднал за 28 поени во периодот од 2015 до 2025 година, а по математика за 22 поени, најниски просечни резултати некогаш забележани во овие две области. Секој петти петнаесетгодишник во земjite на ОЕЦД сега има слаби резултати по природни науки, математика и читање, наспроти 16 отсто во 2022 година.
Црна Гора како ретка исклучок во регионот
Меѓу ретките позитивни поместувања во регионов е Црна Гора, наведена меѓу земjite чиј резултат по природни науки се подобрил во периодот од 2015 до 2025 година, според ОЕЦД. Слична позитивна промена не е забележана кај другите земји од Западен Балкан.
