Лидерката на француската десничарска партија Национален собир, Марин Ле Пен, ја критикуваше политичката криза околу Уставниот суд во Полска и ја обвини Европската Унија дека молчи пред случувањата во земјата. На нејзините обвинувања реагираше полскиот министер за надворешни работи Радослав Сикорски, кој ѝ порача на Франција да ја почитува полската политика и да не се меша во внатрешните работи на земјата.

Кризата ескалираше во петокот вечерта, кога полскиот претседател Карол Навроцки се обиде да влезе во зградата на Уставниот суд, додека полицијата го обезбедуваше објектот. Случувањата, кои се одвиваа пред телевизиските камери, предизвикаа реакции и надвор од Полска.

Ле Пен ја обвини ЕУ за двојни стандарди

„Спорната суспензија на претседателот на Судот и интервенцијата на безбедносните сили околу оваа институција изгледаат како насилно преземање на уставно тело“, напиша Ле Пен на социјалната мрежа Икс.

Таа оцени дека рамнодушноста на Европската Унија и молкот на медиумите отвораат легитимни прашања. Според неа, не може да се тврди дека се бранат демократијата и владеењето на правото, а истовремено да се молчи кога е сериозно загрозена уставната рамнотежа во една земја членка.

На нејзината објава реагираше полскиот министер за надворешни работи Радослав Сикорски.

„Госпоѓо Ле Пен, како пријател и сојузник на Франција, Полска не се меша во вашата политика. Ве молиме за возврат да нè почитувате и да не се мешате во нашите работи“, напиша Сикорски.

Европската комисија соопшти дека внимателно ја следи ситуацијата. Нејзин портпарол изјави дека полските власти се должни да обезбедат Уставниот суд да функционира во согласност со полскиот устав и релевантната судска практика на Судот на правдата на Европската Унија. Тој додаде дека изборот на осум нови членови на Уставниот суд е во надлежност на полскиот парламент, Сејмот.

Спорот околу судиите ја продлабочува кризата

Полскиот премиер Доналд Туск изјави дека неговата влада се обидела да ја реши кризата, но дека предлозите биле блокирани од партијата Право и правда (ПиС) и од претседателот Навроцки.

Според Туск, парламентарното мнозинство чекало да истечат мандатите на судиите назначени од претходната влада, предводена од ПиС, за да избегне судир околу составот на институцијата.

„Мирно чекавме да бидат избрани нови судии, до истекот на мандатите на нивните претходници, назначени од ПиС. Сејмот донесе одлука, судиите положија заклетва, но претседателот одби да ја прими“, изјави Туск.

Полскиот парламент избра нови судии, кои потоа положија заклетва, но Навроцки не ги прими нивните заклетви. Претседателот на Уставниот суд, Богдан Свјенчковски, одби новоизбраните судии да ги преземат функциите.

Туск ги оцени новите судии како законски избрани и рече дека се изложени на напади. Тој го критикуваше и однесувањето на политичари и активисти поврзани со ПиС и десничарската партија Конфедерација за време на судирите околу институцијата.

Полскиот премиер порача дека никој, вклучително и претседателот на државата, нема право да влегува во суд, да им дава инструкции на судиите или да ги заплашува. Тој нагласи дека физичката сила, агресијата и партиските интереси не смеат да одредуваат кој е во право во држава во која владее правото.

Туск предупредува на руско влијание

Туск предупреди дека проруските групи би можеле да ја искористат политичката криза за дополнително да ги продлабочат поделбите во земјата. Тој посочи на активноста на руски ботови на интернет, за кои смета дека ги поддржуваат противниците на актуелниот уставен поредок во Полска.

Премиерот најави дека Уставниот суд ќе продолжи да работи во согласност со уставот и независно од извршната власт. Вети дека владата ќе му ги обезбеди потребната безбедност и услови за работа.

„И имам намера да ја исполнам таа задача“, порача Туск.

Сепак, неговото обраќање не понуди конкретен договор со претседателот Навроцки, ниту детален план за надминување на спорот. Кризата околу Уставниот суд продолжува да ги продлабочува политичките поделби во Полска, а нејзините последици веќе станаа тема на поширока европска расправа.