Купувањето преку кинеските интернет-платформи Тему, Шеин и Алиекспрес станува поскапо во Европската Унија. Од 1 ноември стапува во сила нов надоместок од два евра за обработка на увозните пакети, кој ќе се применува независно од вредноста на пратката.
Новата мерка треба да ги покрие трошоците за царински контроли и да одговори на наглиот раст на евтиниот увоз, особено од кинеските интернет-продавници.
Надоместокот доаѓа како дополнителен трошок покрај царината од три евра, воведена во јули за малите пратки со вредност под 150 евра. Таа царина е привремена и треба да остане во сила до 2028 година, кога се очекува да биде воспоставен новиот информатички систем на ЕУ за царински постапки.
За разлика од царината, која се однесува на малите пратки, новиот надоместок од два евра ќе се применува на сите пакети што влегуваат на пазарот на ЕУ, без оглед на нивната вредност. Неговата цел е да ги покрие трошоците за обработка и надзор на пратките.
„Логиката на царината е да се обезбедат еднакви услови: целата стока што влегува во ЕУ треба да ја плати соодветната и оправдана царина. Логиката на надоместокот е покривање на трошоците за контрола, бидејќи електронската трговија претставува несразмерно голем трошок за нашите царински управи“, изјавил претставник на ЕУ.
Надоместокот ќе го плаќаат интернет-платформите, продавачите или превозниците, а ќе го собираат земјите членки на ЕУ. Од вкупно собраните средства, 75 проценти ќе одат во буџетот на Европската Унија, додека преостанатите 25 проценти ќе ги задржат земјите членки.
Секој ден во ЕУ пристигнуваат милиони пакети
Европската комисија ги оправдува новите мерки со наглиот раст на бројот на мали пратки што пристигнуваат од земји надвор од Унијата. Според нејзините податоци, царината од три евра веќе влијаела врз увозот: меѓу јули и септември бројот на мали пакети што влегуваат на пазарот на ЕУ се намалил за 60 проценти.
И покрај тоа, во Унијата секојдневно пристигнуваат околу пет милиони пакети. Во текот на 2024 година, дури 91 процент од овие пратки биле испратени од Кина, што создава силен конкурентски притисок врз европските трговци.
Брисел се обидува да го реши и проблемот со производите што не ги исполнуваат европските стандарди. Во септември Европската комисија предложи законски мерки за зајакнување на контролата врз увозот на неусогласени и нелегални производи, особено оние што се продаваат преку интернет-пазарите.
Една од предложените мерки е да се обезбеди економски оператор во ЕУ да биде правно одговорен за производите што не ги исполнуваат европските прописи.
Во мај Комисијата го казни Тему со 200 милиони евра поради пропусти поврзани со опасни играчки за бебиња и неисправни полначи. Брисел истовремено ја истражува и платформата Шеин поради продажба на нелегални производи, меѓу кои и сексуални кукли што изгледаат како деца.
Новата мерка ќе ги зголеми трошоците за прекуграничното интернет-купување, но и ќе обезбеди дополнителни средства за царински надзор. За потрошувачите е важно да знаат дека царината и надоместокот за обработка се две одделни ставки и дека може да се применат истовремено на една пратка.
