Летото има свој вкус: лубеница од фрижидер, сладолед на прошетка, ладен сок на плажа, кафе со мраз и некој десерт „само за освежување“. Но зад таа лесна летна навика често се крие многу повеќе шеќер отколку што забележуваме.

Светската здравствена организација препорачува внесот на слободни шеќери кај возрасни и деца да биде помал од 10 проценти од дневниот енергетски внес, а дополнително намалување под 5 проценти, односно околу 25 грама или шест лажички дневно, носи дополнителни здравствени придобивки. Американската асоцијација за срце препорачува жените да внесуваат најмногу 25 грама додаден шеќер дневно, а мажите до 36 грама.

Жештина и шеќер не се баш најдобар пар

Кога температурите се високи, телото и онака работи под поголем притисок. Повеќе се потиме, побрзо губиме течности и полесно се чувствуваме уморни. Ако на тоа се додадат големи количини шеќер, особено преку сокови, слатки кафиња и десерти, може да се јават нагли осцилации на шеќерот во крвта, поголема жед, замор и уште посилна желба за нешто слатко.

Проблемот не е во едно парче колач или еден сладолед, туку во тоа што летниот шеќер често доаѓа во повеќе мали „невидливи“ дози во текот на денот. Еден газиран сок може да содржи околу 30 до 35 грама шеќер, што за многумина е веќе цела дневна граница. Две топки сладолед можат да донесат околу 20 до 25 грама, овошен јогурт околу 15 до 20 грама, а ледено кафе со додатоци и сирупи и повеќе од 30 грама.

Така, без да изедеме класичен десерт, лесно можеме да стигнеме до количина шеќер што телото не ја доживува како „освежување“, туку како товар.

Не мора забрана, туку подобар избор

Добрата вест е дека летото не бара строги забрани. Напротив, ова е сезона кога има многу природно слатки и полесни избори. Свежото овошје, како лубеница, праски, боровинки, кајсии и смокви, може да ја задоволи желбата за благо, а истовремено внесува вода, влакна, витамини и минерали.

За разлика од соковите, целото овошје содржи влакна кои го забавуваат внесот на шеќер во крвта. Затоа една чинија овошје е подобар избор од голема чаша овошен сок, дури и кога сокот е „природен“.

Домашните ледени десерти исто така можат да бидат добра замена: замрзнат јогурт со овошје, чиа пудинг со бадемово или обично млеко, ладен чај без додаден шеќер, вода со лимон, нане или краставица. Темното чоколадо во мала количина исто така може да ја задоволи потребата за благо без да се претера.

Шеќерот не е само во слатките

Најголемата замка е што шеќерот не стои само таму каде што го очекуваме. Го има во готови напитоци, овошни јогурти, житни плочки, ледени кафиња, сосови, „здрави“ десерти и индустриски производи што се продаваат како лесни летни ужини. Затоа читањето декларации понекогаш е поважно од самата одлука „нема да јадам благо“.

Harvard School of Public Health посочува дека додадените шеќери може да се појават под различни имиња, а состојките на декларациите се наведуваат според количина, од најмногу кон најмалку. Тоа значи дека ако шеќерот или неговите варијанти се меѓу првите состојки, производот веројатно не е толку лесен колку што изгледа.

Летото е за уживање, не за броење секоја лажичка со вина. Но балансот почнува од свесноста. Еден сладолед не е проблем. Проблем е кога цел ден се „освежуваме“ со шеќер, а мислиме дека само пиеме нешто ладно.