Во трката за најнапредна вештачка интелигенција веќе не е доволно да имате добар алгоритам. Потребни се илјадници специјализирани чипови, огромни центри за податоци и доволно електрична енергија за сето тоа да работи непрекинато. Токму затоа контролата врз компјутерскиот капацитет станува едно од клучните прашања во развојот на АИ.
Анализа на „Epoch AI“ се обидува да ги процени компјутерските капацитети на пет водечки АИ лаборатории: „ОпенАИ“, „Гугл ДипМајнд“, „Антропик“, „Мета Суперинтелигенс Лабс“ и АИ тимовите на „СпејсИкс“.
Капацитетот е изразен преку еквивалентен број на „Nvidia H100“ GPU-чипови, а проценките се базираат на податоци за потрошувачката на електрична енергија, финансиски извештаи, проценки на аналитичари и анализа на конкретни АИ дата-центри. Но тука постои една важна разлика: да користите компјутерски капацитет не значи и да го поседувате.
Кој всушност ги поседува машините?
„ОпенАИ“ и „Антропик“, на пример, значителен дел од инфраструктурата што ја користат ја изнајмуваат од компании за облачни услуги. Меѓу нив се „Мајкрософт“, „Амазон“, „Гугл“, „Оракл“ и „КорВив“. Од друга страна, „Гугл ДипМајнд“ и „Мета Суперинтелигенс Лабс“ се дел од компании кои поседуваат големи сопствени компјутерски флоти.
Но ни „Гугл“ ни „Мета“ не ја користат целата своја инфраструктура исклучиво за најнапредните АИ лаборатории. Тоа значи дека зад познатите АИ брендови стои многу поширок екосистем на компании што произведуваат чипови, градат дата-центри, обезбедуваат електрична енергија и изнајмуваат компјутерска моќ.
ОпенАИ за две години го зголемил капацитетот речиси десеткратно
Еден од најјасните примери за забрзувањето на инвестициите во АИ инфраструктурата е „ОпенАИ“. Според податоците што ги анализира „Epoch AI“, компанијата го зголемила својот компјутерски капацитет од околу 0,2 гигавати на крајот на 2023 година, на 0,6 гигавати на крајот на 2024 година и на 1,9 гигавати на крајот на 2025 година.
Тоа претставува речиси десеткратно зголемување на потребната електрична моќност за само две години. За да се разбере размерот, 1,9 гигавати е моќност споредлива со потрошувачката на околу 1,5 милиони просечни американски домаќинства.
Кога капацитетот се претвора во еквивалент на H100 GPU-чипови, растот е уште поизразен. „Epoch AI“ проценува дека „ОпенАИ“ во текот на 2024 и 2025 година го зголемувал својот компјутерски капацитет приближно четирикратно, што во две години би значело околу 17 пати поголем капацитет.
Не се работи само за тренирање нови модели
Компјутерската моќ не се троши само за создавање на следниот голем АИ модел. Таа мора да се подели меѓу истражување и развој, од една страна, и секојдневното работење на веќе постојните модели, од друга. Според достапните податоци, во текот на 2025 година приближно половина од компјутерските ресурси на „ОпенАИ“ биле поврзани со истражување и развој, а другата половина со извршување на моделите за корисниците.
И токму тука се случува големата промена. Во раната фаза на генеративната АИ, огромниот компјутерски капацитет главно беше потребен за да се обучи нов модел. Денес, кога милиони луѓе и компании секојдневно користат АИ алатки, истата инфраструктура мора постојано да одговара на огромен број барања.
Со други зборови, АИ индустријата не се натпреварува само во тоа кој ќе направи подобар модел. Се натпреварува и во тоа кој може да обезбеди доволно чипови, дата-центри и електрична енергија за тој модел воопшто да постои и да одговори кога ќе го користат милиони луѓе.
Моќта зад АИ станува физичка
Ова ја менува и природата на технолошката трка. На површината, АИ изгледа како софтверска индустрија. Но зад секој одговор што го добиваме од некој модел стојат физички сервери, GPU-чипови, мрежна опрема, системи за ладење и огромни количини електрична енергија. Затоа иднината на АИ сè повеќе ќе зависи од прашања што традиционално не звучат како прашања за софтвер: каде ќе се градат дата-центрите, кој ќе ја обезбеди струјата, кој ќе ги произведува чиповите и кој ќе има пристап до доволно компјутерска моќ.
Во таа смисла, битката за најмоќната АИ не се води само во лабораториите. Се води и во фабриките за чипови, електроенергетските мрежи и огромните хали полни со сервери.
