Зошто старите телефони и лаптопи се клучот за европската зелена транзиција?

Фрлањето на застарените електронски апарати во обичните канти значи трајно губење на вредни ресурси како галиум, кобалт и неодимиум. Современиот третман на е-отпадот е клучниот чекор кон градење одржлива циркуларна економија која ги штити европските фабрики од геополитички кризи.

Фрлањето работи кои се итно потребни, скапи и тешки за набавка изгледа сосема нелогично. Сепак, од околу 60 метали содржани во старите електронски уреди, како мобилни телефони, екрани или машини за перење, се рециклираат само неколку. Ова главно се однесува на благородните метали како злато и сребро, како и алуминиумот и бакарот. Останатите корисни метали се третираат како материјали за еднократна употреба и трајно се губат при согорување.

Сите метали се ископуваат од руда и се преработуваат со користење на огромни количини енергија и ресурси низ сложени глобални синџири на снабдување. Со фрлањето на електронскиот отпад се губи целиот труд и вложените ресурси за нивно вадење од земјата. Овие материјали се итно потребни за зелени технологии, како што се турбините на ветер и топлинските пумпи. Исто така, тие се неопходни и за традиционалните индустрии, вклучувајќи го автомобилскиот сектор и производството на машини.

Поголемиот дел од овие ресурси не се физички достапни за ископување на европското тло. Истражувањата покажуваат дека повеќе од половина од електронскиот отпад во Европската Унија во изминатите години воопшто не бил собран. Старите уреди често завршуваат во обичните канти за домаќинство каде што се мешаат со друг отпад. Поради тоа, металите подоцна никогаш не се одвојуваат и повторно не се искористуваат.

Голем дел од металите се губат и за време на фазите на сортирање и рециклирање. Додека повеќето скапоцени метали се успешно да се вратат во употреба, економски критичните метали како галиум, кобалт, тантал или волфрам се губат. Различните уреди содржат различни материјали, па така лаптопите се богат извор на галиум, додека хард дисковите содржат значајни количини на неодимиум.

Со подобро собирање и соодветен третман, Европа може да изгради сопствен сигурен синџир на снабдување. Користењето на секундарни метали од старата електроника и батерии ја штити европската економија од геополитички кризи. Овој пристап директно придонесува за изградба на циркуларна економија во која отпадот станува вредна суровина за нови производи.