Но протестите веќе отвораат пошироки прашања за нееднаквоста, јавните услуги и односот на државата кон младите, создавајќи нов притисок врз власта на Емануел Макрон.
На учениците им се придружија родители, наставници и синдикати. Блокадите и демонстрациите се проширија низ повеќе француски градови, а судирите со полицијата дополнително го продлабочија незадоволството. Во основата на барањата остануваат условите за учење: доволно наставен кадар, функционални училишта и еднакви можности за образование.
Сериозните повреди на малолетни демонстранти ја префрлија дебатата и кон полициското постапување. По случајот со 15-годишник кој загубил шака во Ленс, француските власти привремено ја суспендираа употребата на шок-бомби при ученичките протести. Премиерот Себастиен Лекорни најави предлози за одговор на барањата до крајот на октомври.
За дел од младите, според сведоштвата што ги пренесува Асошиејтед прес, искуството со полициските интервенции ја разнишало довербата во институциите. Отворени се истраги за полициското постапување, додека властите го бранат ангажманот на силите за ред.
Образовните проблеми, во меѓувреме, остануваат нерешени. Новинарот Владан Алимпиевиќ, во разговор за „Еуроњуз Србија“, оценува дека протестите се израз на пошироко социјално незадоволство, а не само реакција на начинот на кој се организира наставата.
Според него, разликите меѓу училиштата ја продлабочуваат поделбата меѓу децата од различни социјални средини. Кога условите за учење зависат од местото на живеење и семејните приходи, образованието потешко ја исполнува својата улога да обезбеди еднакви можности.
Алимпиевиќ укажува и на проблем што не може да се реши со краткорочна административна одлука: недостигот од наставници. Подготовката на квалификуван кадар бара години, а платите и условите за работа влијаат врз тоа колку млади луѓе ќе ја изберат професијата.
Надворешнополитичкиот коментатор Иван Милетиќ, исто така за „Еуроњуз Србија“, го поврзува незадоволството со економските приоритети на власта. Неговата оценка е дека политиките за намалување на трошоците можат да создадат долгорочни последици ако ги ослабат образованието, здравството и социјалната заштита.
Таквите оценки ја отвораат политичката димензија на протестите: кој го носи товарот на буџетските ограничувања и колку долго може да се одложува решавањето на проблемите во јавните услуги?
За француската влада, предизвикот сега е двоен. Треба да одговори на конкретните барања за подобра настава, но и на нарушената доверба по насилните судири. Најавениот план ќе биде оценуван според тоа дали ќе донесе промени што учениците ќе ги почувствуваат во секојдневието — наставник на час, помалку пренатрупани училници и подобри услови за учење.
