Медот е меѓу намирниците кај кои купувачите често тешко можат да ја проценат автентичноста само според изгледот, вкусот или цената.
На пазарот може да се најдат производи во кои се додаваат поевтини шеќерни сирупи, како сируп од пченка, ориз или шеќерна репка, со што се зголемува количината на производот и се намалуваат трошоците.
Таквите производи, доколку се продаваат како чист мед, претставуваат измама на потрошувачите.
Но дали лажниот мед може да се препознае дома?
Според советите на пчеларот Мијиќ, пренесени од српскиот портал „Еспресо“, првиот чекор не е проверката на густината или бојата, туку утврдувањето од каде потекнува медот.
Прво проверете кој го произведува медот
Искусните пчелари советуваат купувачите да обрнат внимание на производителот, регионот од кој потекнува медот и начинот на неговото добивање.
Ако медот се купува директно од пчелар со познато потекло и проверливо производство, ризикот од измама може да биде помал.
Особено корисно е на етикетата да бидат наведени видот на медот, земјата или регионот на потекло, производителот и податоците за серијата на производот.
Дополнителна потврда можат да бидат и лабораториските анализи, особено кога станува збор за поголеми количини или производи што се продаваат на поширок пазар.
Сепак, самото познавање на производителот или уредната етикета не претставува апсолутна гаранција за автентичноста.
Дали вистинскиот мед мора да кристализира?
Еден од најраспространетите совети е дека природниот мед со текот на времето се кристализира, додека лажниот останува течен.
Но ова правило не важи секогаш.
Кристализацијата е природен процес што зависи од составот на шеќерите, температурата и видот на медот.
На пример, багремовиот мед може да остане течен значително подолго, додека сончогледовиот и некои видови ливадски мед кристализираат побрзо.
Затоа, ако медот е течен неколку месеци, тоа само по себе не значи дека е фалсификуван.
И обратно, кристализираниот мед не е автоматски доказ дека производот е чист.
Кристализацијата може да даде информации за физичките својства на медот, но не може со сигурност да го утврди неговото потекло или присуството на додадени сирупи.
Тестот со вода не е сигурен
На социјалните мрежи често се препорачува тест во кој една лажичка мед се става во чаша вода.
Според популарното верување, вистинскиот мед треба да потоне и да не се раствори веднаш, додека лажниот брзо се меша со водата.
Но ваквиот тест нема доволна научна сигурност.
Брзината на растворање зависи од температурата, густината, кристализацијата и други физички својства.
И вистинскиот мед се раствора во вода.
Слично важи и за тестот со капка мед на палецот. Ако капката ја задржи формата, тоа може да укажува на поголема густина, но не докажува дека во медот нема додадени шеќерни сирупи.
Затоа домашните експерименти не треба да бидат основа за заклучок дека одреден производ е фалсификуван.
Не го проверувајте медот со запалка
Уште еден популарен интернет-совет е медот да се проверува со оган.
Според ова верување, начинот на кој медот гори или реагира на загревање наводно покажува дали е природен.
Стручњаците не го препорачуваат овој метод.
Тестот е небезбеден, а резултатите не се сигурен показател за автентичноста.
Содржината на вода и другите својства на медот можат да влијаат врз неговото однесување при загревање, без тоа да значи дека е вистински или фалсификуван.
Што навистина може да открие лабораторијата?
Кога постои сериозно сомневање дека во медот се додадени поевтини сирупи, потребни се специјализирани лабораториски испитувања.
Меѓу методите што се користат се изотопските анализи, нуклеарната магнетна резонанца (NMR) и други хемиски аналитички постапки.
Некои испитувања се насочени кон откривање додадени шеќери, а други кон проверка на квалитетот, потеклото и можната прекумерна термичка обработка.
Параметрите како хидроксиметилфурфурал (HMF) и дијастазната активност можат да дадат информации за свежината, стареењето и загревањето на медот, но сами по себе не се доволни за докажување на секој вид фалсификат.
Европската комисија предупредува дека откривањето софистицирани измами е сложено и дека ниту еден поединечен тест не може сигурно да ги открие сите форми на додавање сирупи.
На што да внимавате при купување?
За потрошувачите најкорисно е да го проверат декларираното потекло на медот, податоците за производителот и можноста производот да се следи до конкретна серија.
Внимание заслужуваат и необично ниските цени, особено кога се споредуваат со цените на мед од сличен вид и потекло.
Но ниската цена не е доказ за фалсификат, исто како што високата цена не гарантира квалитет.
Бојата, аромата и густината можат значително да се разликуваат меѓу багремов, ливадски, костенов и други видови мед.
Затоа најдобриот совет е да се купува од проверливи производители и продажни места, а кога постои основано сомневање за измама, да се побара проверка од надлежните служби.
Едноставните домашни тестови можат да бидат интересни, но вистинската автентичност на медот не се утврдува со тоа колку брзо тече од лажичката.
