Победата на деснопопулистичката Алтернатива за Германија (АфД) на покраинските избори во Саксонија-Анхалт предизвика сериозен потрес во германската политика. Канцеларот Фридрих Мерц призна дека резултатот не е само локален изборен неуспех, туку настан што може да има последици за цела Германија.
Мерц настапи заедно со премиерот на покраината во заминување, Свен Шулце, при што не го криеше разочарувањето од тешкиот пораз на неговата Христијанско-демократска унија (ЦДУ).
„Овој ден ја промени Германија“
Мерц оцени дека изборите испратиле порака што не може да се игнорира. Според него, резултатот не ја променил само Саксонија-Анхалт, туку и политичката слика во цела Германија, а последиците би можеле да се почувствуваат и на меѓународно ниво.
Особено внимание посвети на ставовите на АфД кон војната во Украина и на односите на дел од нејзините политичари со кругови блиски до рускиот претседател Владимир Путин.
Мерц загрижен поради поддршката за АфД, БСВ и Левицата
Германскиот канцелар предупреди и на поширокиот тренд што го покажале изборите. Околу 60 отсто од гласачите во покраината поддржале партии за кои Мерц смета дека имаат проблематичен однос кон принципите на правната држава. Покрај АфД, тој во оваа група ги вброи и Сојузот на Сара Вагенкнехт (БСВ) и Левицата. Сепак, Мерц порача дека демократските партии мора да прифатат дека политичките односи на силите можат да се менуваат.
„Уставните вредности не се предмет на преговори“, порача тој, нагласувајќи дека власта треба да се добива преку демократски избори, а политичкото малцинство не смее да се третира како непријател.
Нов проблем за ЦДУ: кој ќе ја поддржи АфД?
Иако АфД освои убедлива победа, не успеа да обезбеди апсолутно мнозинство во покраинскиот парламент во Магдебург. Токму тоа отвора нова политичка битка. Во германската јавност веќе се поставува прашањето дали дел од пратениците на ЦДУ би можеле да ја прекршат официјалната партиска линија и да го поддржат кандидатот на АфД, Улрих Зигмунд, при изборот на новиот покраински премиер.
Таков исход би бил сериозен удар за Мерц, не само како лидер на ЦДУ туку и како германски канцелар. Партијата веќе се соочува со незадоволство поради слабите изборни резултати и растечката поддршка за АфД.
Мерц не планира да отстапи од реформите
И покрај изборниот пораз, Мерц не најави промена на курсот на федералната влада.Напротив, тој останува на реформската агенда, вклучително и на промените во пензискиот систем. Токму пензиската реформа беше една од најчувствителните теми во предизборната кампања, бидејќи дел од граѓаните стравуваат дека новите мерки би можеле да го отежнат нивното пензионирање.
Лидерот на СПД и вицеканцелар Ларс Клингбајл веќе предложи преиспитување на дел од реформите. Од Мерц, сепак, засега нема сигнал дека планира таков пресврт.
АфД ја прогласи победата за пресвртница
Во Берлин по Мерц се огласи и Улрих Зигмунд, лидерот на листата на АфД во Саксонија-Анхалт. Тој ја искористи изборната победа за да ги нападне германските медиуми, тврдејќи дека нивната слика за АфД не се совпаѓа со реалноста во која живеат граѓаните на покраината.
Зигмунд иронично им се заблагодари на медиумите што во текот на кампањата го претставувале како закана за демократијата и правната држава, велејќи дека и тоа придонело за неговиот изборен успех.
Зигмунд сака АфД да владее сама
Иако АфД нема доволно пратеници за самостојно формирање влада, Зигмунд јасно стави до знаење дека не сака коалициски партнер. Неговата цел е АфД сама да ја преземе власта во покраината. Дали тоа ќе биде возможно ќе зависи од однесувањето на останатите партии, особено од ЦДУ. Токму затоа изборниот резултат во Саксонија-Анхалт може да отвори многу поголема политичка дилема од самото формирање на покраинската влада.
Победата на АфД веќе го промени односот на силите во една од германските покраини. Сега главното прашање е дали политичкиот потрес ќе остане ограничен на Саксонија-Анхалт или ќе се претвори во нов тренд што ќе ја преобликува германската политика.
