ЕВИЈАН – Договорот меѓу САД и Иран, кој американскиот претседател Доналд Трамп неодамна го претстави како чекор кон завршување на конфликтот меѓу двете земји, се очекува да биде една од главните теми на Самитот на Г7 што од 15 до 17 јуни се одржува во францускиот град Евијан. На состанокот учествуваат лидерите на седумте најразвиени демократии во светот, а во фокусот ќе бидат и војната во Украина, глобалната економија, односите со Кина и прашањата поврзани со вештачката интелигенција. 

Американскиот претседател Доналд Трамп пристигна во Франција во период кога вниманието на меѓународната јавност е насочено кон деталите од најавениот договор со Иран. Иако договорот сè уште не е официјално потпишан, европските лидери генерално го поздравија како можност за намалување на тензиите на Блискиот Исток, но истовремено побараа повеќе информации за неговата содржина и механизмите за спроведување. 

Според најавите, разговорите во Евијан ќе бидат доминирани од безбедносните прашања поврзани со Персискиот Залив и Ормускиот Теснец, една од најважните светски поморски рути за транспорт на нафта. Лидерите на Франција и Велика Британија веќе разгледуваат можности за заеднички активности со цел обезбедување стабилност на пловидбата во регионот. 

Францускиот претседател Emmanuel Macron се обидува самитот да го насочи кон теми кои би можеле да обезбедат поширок консензус меѓу сојузниците, вклучувајќи ги економските дисбаланси, зависноста од критични суровини и глобалната конкуренција со Кина. Истовремено, Париз настојува да избегне нови конфликти меѓу европските држави и Вашингтон, особено по неодамнешните несогласувања околу Блискиот Исток и трговските политики. 

Покрај Иран, значајно место на агендата ќе има и војната во Украина. Европските лидери сакаат да ја задржат поддршката за Киев и да разговараат за понатамошни чекори во однос на санкциите кон Русија и безбедносната соработка меѓу западните партнери. 

Самитот во Евијан се одржува под исклучително високи безбедносни мерки. Француските власти распоредија околу 16.000 припадници на безбедносните служби, а дополнителни мерки се преземени поради стравувањата од можни протести, сајбер-напади и други безбедносни ризици поврзани со актуелната меѓународна ситуација. 

За францускиот домаќин, собирот претставува важна дипломатска можност за демонстрација на европското единство во време на големи геополитички предизвици. Во исто време, присуството на Трамп и неговите неодамнешни изјави за трговијата, Иран и односите со европските сојузници дополнително го зголемуваат интересот за исходот од разговорите во Евијан.