Техеран тврди дека ова е „прв чекор“ како одговор на израелските напади врз јужен Либан, додека Вашингтон засега вели дека нема докази дека пловидбата навистина е запрена.
Иран објави дека го затвора Ормускиот Теснец за поморски сообраќај, како одговор на израелските напади врз јужен Либан, кои Техеран ги оценува како кршење на претходните договори постигнати со Соединетите Американски Држави.
Ормускиот Теснец е еден од најважните светски поморски премини за транспорт на нафта и гас. Затоа секоја најава за негово затворање веднаш предизвикува загриженост на енергетските пазари и кај бродските компании.
Иранската државна телевизија пренесе соопштение од централната команда на иранските вооружени сили, во кое се наведува дека пловидбата низ теснецот се суспендира. Во соопштението се тврди дека мерката е „прв чекор“ како одговор на, како што наведува Техеран, непочитување на обврските од страна на противниците.
„Објавуваме дека Ормускиот Теснец се затвора за поморски сообраќај. Овој прв чекор е одговор на непријателското кршење на ветувањата. Ако агресијата продолжи, ќе бидат планирани и преземени дополнителни мерки“, се наведува во соопштението на иранскиот воен врв.
Иранските власти тврдат дека нападите врз јужен Либан го нарушиле договорот за смирување на конфликтот и предупредуваат дека продолжување на воените операции може да доведе до нова ескалација во регионот.
Од Вашингтон, пак, засега доаѓа повнимателна порака. Американскиот потпретседател Џеј Ди Венс изјави дека не видел докази дека Ормускиот Теснец навистина е затворен и изрази уверување дека примирјето може да се одржи.
Венс најави дека очекува наскоро да отпатува во Швајцарија на разговори со Иран. Според него, дипломатските напори продолжуваат, и покрај новата криза околу Либан и Ормускиот Теснец.
Вашингтон и Техеран претходно оваа недела потпишаа рамковен договор во 14 точки, кој предвидува прекин на непријателствата во регионот и обнова на комерцијалниот сообраќај низ Ормускиот Теснец. Во рок од 60 дена треба да следуваат дополнителни преговори за спорните прашања, меѓу кои и иранската нуклеарна програма.
Првиот круг разговори во Швајцарија беше планиран за петок, но беше откажан по обновените напади меѓу израелската војска и проиранската група Хезболах во Либан.
Едно од најчувствителните прашања во преговорите е економскиот дел од договорот. Иран бара значителна помош за обнова, укинување на банкарските санкции и повторен пристап до меѓународниот финансиски систем, што би му овозможило легална продажба на нафта.
Техеран повеќепати нагласи дека нема да има конечен договор без исполнување на овие услови. Од друга страна, САД инсистираат Ормускиот Теснец да остане отворен и без дополнителни ограничувања за пловидбата.
Засега останува нејасно дали иранската најава значи целосно фактичко затворање на теснецот или политички притисок врз Вашингтон пред новите преговори. Но самата закана е доволна за да ја зголеми неизвесноста околу енергетската безбедност и стабилноста на Блискиот Исток.
