Иран и Оман постигнаа договор за нови рути за влез и излез на бродовите низ Ормускиот Проток, еден од најважните поморски премини за глобалната трговија со енергенси. Договорот меѓу двете крајбрежни држави треба да биде претставен пред останатите земји од регионот на состанок во понеделник. На средбата се очекува да учествуваат министрите за надворешни работи на земјите од Персискиот Залив, како и претставници на Иран и Ирак.

Информацијата ја соопшти портпаролот на иранското Министерство за надворешни работи, Есмаил Багеи, кој нагласи дека разговорите со Оман биле фокусирани на безбедното минување на бродовите низ теснецот.

„Како дел од дневниот ред, ќе ги известиме делегациите за резултатите од консултациите меѓу Иран и Оман во врска со безбедното минување на бродовите низ Ормускиот Проток“, изјави Багеи.

Клучната рута би минувала низ ирански води

Според иранската агенција Тасним, договорениот аранжман предвидува нова влезна рута кон Персискиот Залив која целосно би минувала низ иранските територијални води.

И дел од излезната рута би се протегал низ ирански територијални води. Според информациите објавени од агенцијата, пловењето би се одвивало според условите и аранжманите утврдени од Иран.Како дел од новиот режим, јужната рута би требало да биде затворена.

Сепак, иранскиот извор посебно нагласува дека договорот не треба да се толкува како формално „отворање“ на Ормускиот Проток. Токму оваа разлика е важна: станува збор за договор за конкретни рути и услови за пловење, а не за објава дека целокупниот поморски премин повторно функционира без ограничувања.

Техеран бара регионална контрола без странско мешање

Иран истовремено испрати политичка порака дека безбедноста на Ормускиот Проток и поширокиот регион треба да биде во рацете на државите што се наоѓаат таму, без директно мешање на надворешни сили.

Багеи порача дека соседните земји треба да разговараат и да градат меѓусебна доверба за да создадат регионален безбедносен механизам заснован врз заедничките интереси.

„Како соседи мора заедно да разговараме и да градиме доверба за да воспоставиме регионална безбедност базирана на волјата и заедничките интереси на сите земји од регионот“, рече тој.

Ормускиот Проток има огромно значење за светската економија бидејќи низ него минува значаен дел од глобалната трговија со нафта и други енергенси. Поради тоа, секоја промена на условите за пловење може да има последици далеку надвор од регионот.

Деталите за новите рути и практичниот начин на нивно функционирање треба да им бидат презентирани на регионалните партнери во понеделник. Дотогаш останува отворено прашањето како ќе реагираат земјите од Персискиот Залив и дали новиот аранжман ќе донесе поголема стабилност во еден од најчувствителните поморски коридори во светот.