Иран: „Ќе го прошириме конфликтот до Медитеранот ако САД продолжат со нападите“ – жестоко предупредување од советник на ајатолахот

Советник на врховниот ирански лидер предупреди дека Иран ќе го прошири конфликтот до Медитеранот доколку САД продолжат со нападите, додека преговорите со Вашингтон остануваат во застој.
epa12796159 A handout photo made available the Iranian supreme leader office shows Mojtaba Khamenei, one of the children of Iran’s slain supreme leader Ayatollah Ali Khamenei, during a ceremony 03 October 2024 (issued 05 March 2026). EPA/HANDOUT HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES

Висок советник на врховниот лидер на Иран, ајатолахот Али Хамнеи, предупреди дека Иран е подготвен да го прошири конфликтот надвор од регионот на Персискиот Залив доколку САД продолжат со воените напади. Во изјава за CNN, Мохсен Резаи, советник во иранскиот безбедносен естаблишмент, порача дека иднината на евентуален мировен договор со Вашингтон зависи од деблокирање на замрзнатите ирански средства во вредност од околу 24 милијарди долари.

Преговорите во застој

Резаи изјави дека преговорите меѓу Техеран и Вашингтон се во ќорсокак и дека американскиот претседател мора да направи чекор за нивно продолжување.

„Преговорите се во застој и господинот Трамп мора да го прекине тој застој. Топката е на негова страна“, рече тој.

Иран, според неговите зборови, бара дел од замрзнатите средства да биде ослободен веднаш по евентуален привремен договор, додека остатокот би следувал во подоцнежна фаза. Иранскиот функционер нагласи дека деблокирањето на средствата би претставувало тест за доверба меѓу двете земји, кој би можел да отвори простор за нови преговори. Вашингтон, од друга страна, стравува дека ваков чекор би го ослабил притисокот врз Техеран во тековните преговори околу нуклеарната програма.

Закана за проширување на конфликтот

Најостриот дел од пораката се однесува на можноста за проширување на воените операции доколку дојде до ескалација. Резаи предупреди дека Иран би можел да го прошири конфликтот од Персискиот Залив до стратешки клучни точки како Ормускиот теснец, Индискиот Океан, Баб ел-Мандеб, Црвеното Море и Медитеранот.

„Ако САД продолжат со нападите, ќе дадеме на војната нова димензија и ќе нападнеме други американски бази“, изјави тој, додавајќи дека сепак веројатноста за војна е „ниска“.

Поширок геополитички контекст

Иран и САД со години се во затегнати односи, особено по повлекувањето на Вашингтон од нуклеарниот договор од 2015 година. Тековните преговори се обидуваат да воспостават нов рамковен договор, но остануваат блокирани поради меѓусебно недоверба. Резаи, кој е поранешен командант на Револуционерната гарда, истакна дека Иран е подготвен и за сценарио на американска копнена интервенција, тврдејќи дека иранските капацитети се „значително поголеми“ од она што досега е покажано.

И покрај жестоката реторика, тој изрази став дека целосна војна меѓу двете земји сепак не е најверојатно сценарио.

е-Трн да боцка во твојот инбокс