Генералниот секретар на Обединетите нации, Антонио Гутереш, повторно повика на создавање две независни и суверени држави, Израел и Палестина – оценувајќи дека „едноставно нема алтернатива“ на таквото решение. Гутереш говореше во Њујорк во рамките на актуелната 81. сесија на Генералното собрание на ОН, предупредувајќи дека времето за политичко решение истекува додека состојбата на теренот дополнително ја отежнува можноста за создавање палестинска држава.

„Условите за палестинска држава се уништуваат“

Според Гутереш, насилството, раселувањето и проширувањето на израелските населби на окупираниот Западен Брег „го булдожерираат патот кон мирот“ и го зголемуваат ризикот од етничко чистење. Тој порача дека не смее да се дозволи решението со две држави да исчезне „пред нашите очи“.

Генералниот секретар на ОН претходно, а и во своето последно обраќање пред Генералното собрание, го поврза политичкото решение со меѓународното право и со правото на Палестинците на самоопределување. Во неговата визија, Газа и Западниот Брег, вклучително и Источен Ерусалим, треба да бидат политички, економски и територијално поврзани под една легитимна и суверена палестинска власт.

Што подразбира решението со две држави?

Гутереш повика на создавање две држави – Израел и Палестина – кои би живееле една покрај друга во мир и безбедност. Во неговите изјави решението е поврзано со границите пред 1967 година, меѓународното право и релевантните резолуции на Советот за безбедност на ОН. Ваквата рамка е дел од долгогодишниот меѓународен дипломатски напор за решавање на израелско-палестинскиот конфликт. ОН и понатаму го третираат решението со две држави како политичка рамка за траен мир.

Франција и Саудиска Арабија во 2025 година организираа меѓународна конференција посветена на спроведувањето на ова решение, по која Генералното собрание ја поддржа Њујоршката декларација со 142 гласа „за“, 10 „против“ и 12 воздржани.

„Времето истекува“

Гутереш предупреди дека дипломатските декларации сами по себе не се доволни ако состојбата на теренот продолжи да се менува. „Не смееме да дозволиме решението со две држави да исчезне пред нашите очи“, порача тој.

Неговиот апел доаѓа во момент кога конфликтот во Газа и состојбата на окупираниот Западен Брег повторно се меѓу главните теми на 81. сесија на Генералното собрание на ОН. Во својот говор Гутереш истовремено повика на запирање на борбите, непречен проток на хуманитарна помош и почитување на меѓународното право.

Пораката на шефот на ОН е директна: политичкото решение, според него, мора да води кон две независни држави – Израел и Палестина – но можноста за негово спроведување станува сè потешка поради состојбата на теренот.