Големите кучиња стареат побрзо на молекуларно ниво во споредба со малите раси, открива ново истражување објавено во научното списание Science. Тим истражувачи предводен од Државниот универзитет во Аризона анализираше 1.640 профили на ДНК-метилација кај 894 домашни кучиња, утврдувајќи дека покрупните раси и мажјаците имаат значително забрзан биолошки часовник, што го зголемува ризикот од порана смртност.
За разлика од повеќето цицачи каде поголемите видови како слоновите живеат подолго од помалите како глувците, кај кучињата ова правило е превртено. Догите и другите крупни раси живеат значително помалку години во споредба со малите кучиња како чивавите.
Истражувачите мереа ДНК-метилација, хемиски ознаки што ја регулираат активноста на гените. Врз основа на овие обрасци, научниците конструираа епигенетски часовник кој ја проценува возраста на кучето со просечна грешка помала од една година. Анализата покажа дека кучињата чија биолошка возраст се покажала постара од очекуваната се соочуваат со поголем ризик од рана смрт.
Ноа Снајдер-Меклер, професор на Државниот универзитет во Аризона и соавтор на студијата, појаснува дека досега не беше познато дали клетките на големите кучиња стареат побрзо или пак тие едноставно порано заболуваат од одредени болести. Податоците потврдуваат дека крвниот метилом бележи забрзано движење низ целата зрела возраст на животното.
Забрзувањето на молекуларното стареење е особено изразено во делови од геномот задолжени за сузбивање на таканаречените „скокачки гени“, познати како транспозони или LINE1 елементи.
Овие генетски елементи имаат способност да се реплицираат и да се вметнуваат на нови места во геномот. Во нормални услови метилацијата ги држи неактивни. Нивната дестабилизација и активирање се поврзуваат со геномска нестабилност, рак и други заболувања поврзани со стареењето.
Кај големите кучиња заштитните хемиски механизми на тие региони еродираат побрзо со текот на годините. Ова укажува дека покусите животи на големите кучиња се одраз на побрза молекуларна патека, а не само на ненадејни здравствени проблеми во доцните години.
Истражувањето утврди и разлики според полот, главно лоцирани на хромозомот X. Кај машките кучиња елементите LINE1 покажаа повисока метилација во споредба со женските. Научниците нагласуваат дека сигналот поврзан со полот е биолошки одвоен од сигналот за телесна големина.
Разликата меѓу големината и животниот век се смета за последица на вештачката селекција. Луѓето со векови одгледувале кучиња со цел тие брзо да растат и да достигнат голема тежина за задачи како чување, лов и пасење. Кога селекцијата форсира забрзан раст во раната возраст, биолошката цена се плаќа во подоцнежниот животен век.
Иако забавувањето на молекуларното стареење отвора потенцијал за продолжување на здравиот животен век кај големите раси, експертите посочуваат дека животниот век не е воден само од еден биолошки часовник и специфичните ризици на секоја раса остануваат присутни.
