Годишнина од смртта на Мајка Тереза: Животниот пат од Скопје до Калкута

На денешен ден во 1997 година згасна животот на Гонџа Бојаџиу, скопјанката која хуманитарната мисија ја претвори во светско движење.

На 5 септември 1997 година во Калкута почина Мајка Тереза, добитничка на Нобеловата награда за мир и основачка на редот Мисионерки на љубовта. Родена како Гонџа Бојаџиу во тогашно отоманско Скопје, таа помина речиси седум децении во служба на сиромашните и болните во Индија. Годишнината од нејзината смрт го одбележува патот на скопјанката чие дело остави трајно глобално влијание, надвор од сите религиски и политички граници.

Агнес Гонџа Бојаџиу е родена на 26 август 1910 година во Скопје, во католичко албанско семејство на Никола и Дранафиле Бојаџиу. Крстена е само еден ден по раѓањето во тогашната католичка црква „Пресвето Срце Исусово“.

Скопје на почетокот на дваесеттиот век беше мултикултурен град во превирања. Раната смрт на нејзиниот татко Никола, трговец и граѓански активист, го остави семејството во тешка финансиска состојба кога Гонџа имаше само осум години. Нејзината мајка Драна отвори кројачки дуќан и продолжи да им помага на посиромашните соседи. Гонџа го помина детството активно вклучена во локалната парохија, каде што пееше во хорот и за првпат слушна за католичките мисионери во Бенгал.

Одлуката за духовен позив ја донесе на 18-годишна возраст. Во септември 1928 година, Гонџа го напушти родното Скопје и замина за Ирска за да им се приклучи на Сестрите од Лорето, избирајќи го монашкото име Тереза.

По неколкумесечен престој во Даблин и изучување на англискиот јазик, Тереза пристигна во Индија во јануари 1929 година. Првично служеше во Дарџилинг, а потоа речиси две децении предаваше историја и географија во училиштето „Света Марија“ во Калкута. Во мај 1937 година ги положи своите свечени завети.

Пресвртната точка се случи во септември 1946 година за време на возење со воз кон Дарџилинг, кога почувствува внатрешен повик да го напушти манастирот и да живее меѓу најсиромашните. Две години подоцна, со дозвола од Ватикан, таа ја замени традиционалната монашка облека со бело памучно сари со сини ленти и замина на улиците на Калкута.

Во октомври 1950 година Мајка Тереза доби официјална дозвола за формирање на редот Мисионерки на љубовта. Првото засолниште за луѓе во терминална фаза, „Нирмал Хридај“ (Чисто срце), беше отворено во 1952 година во напуштен хиндуистички храм во Калкута, обезбедувајќи достоинствена грижа за оние кои немаа каде да умрат.

Хуманитарната мрежа брзо се рашири надвор од границите на Индија. Во децениите што следеа, редот отвори стотици домови за сираци, колонии за лепрозни лица, клиники за ХИВ/СИДА и народни кујни низ светот.

Норвешкиот Нобелов комитет во 1979 година ѝ ја додели Нобеловата награда за мир за нејзината работа во надминување на сиромаштијата и страдањата. При примањето на наградата во Осло, Мајка Тереза побара да се откаже традиционалниот свечен банкет, а средствата од 192.000 долари да се пренасочат за помош на сиромашните во Индија.

До нејзината смрт во 1997 година, редот Мисионерки на љубовта броеше речиси 4.000 сестри кои раководеа со 610 мисии во 123 земји. По нејзината смрт, индиската влада ѝ организираше државен погреб со сите почести. Папата Франциск ја канонизираше за светица на Католичката црква на 4 септември 2016 година во Ватикан.

е-Трн да боцка во твојот инбокс