Падот на еврото на 1,12 американски долари на 5 октомври ја засили загриженоста за финансиската стабилност на еврозоната. Според Дојче веле, тоа е најниското ниво во последните 17 месеци, во услови на растечки цени на нафтата и стравувања околу францускиот државен долг.
Еврото изгуби околу пет проценти од вредноста во однос на доларот од почетокот на 2026 година. Неговото слабеење може да го поскапи увозот што се плаќа во долари, вклучително и нафтата и гасот, и да создаде дополнителен притисок врз цените во Европската Унија.
Падот на еврото и притисокот од францускиот долг
Рикардо Амаро, главен економист за еврозоната во „Оксфорд економикс“, за Дојче веле го поврза поширокото слабеење на валутата со променетите очекувања за американските каматни стапки. Сепак, според него, последната распродажба особено ја поттикнала загриженоста за фискалните изгледи на Франција.
Францускиот јавен долг достигнува речиси 118 проценти од бруто-домашниот производ, а годишниот буџетски дефицит редовно надминува пет проценти, наведува Дојче веле.
Приносот на француските десетгодишни државни обврзници достигна пет проценти, пред благо да се намали. Повисоките приноси значат поголеми трошоци за ново задолжување на државата.
Истовремено, разликата меѓу приносите на француските и германските обврзници го достигнала највисокото ниво од должничката криза во еврозоната. Тоа покажува дека инвеститорите бараат поголем надомест за ризикот од вложување во францускиот долг, додека дел од нив се насочуваат кон германските обврзници.
ЕЦБ меѓу инфлацијата и финансиската стабилност
Состојбата ја става Европската централна банка пред сложена задача: да го ограничи притисокот врз цените без дополнително да ги вознемири пазарите на државен долг.
Амаро предупреди дека претерано остар тон од ЕЦБ би можел дополнително да ги зголеми приносите на француските обврзници. Неговата процена е дека банката засега внимателно ќе ги следи валутните движења, без директно да се обидува да влијае врз курсот.
Послабото евро создава и практичен проблем за увозниците. За иста доларска цена на производ или енергент, потребни се повеќе евра. Амаро оцени дека поизразено слабеење на валутата би го засилило инфлаторниот притисок во период кога, според неговите очекувања, инфлацијата ќе остане висока и во 2027 година.
Аналитичарите се поделени околу опасноста од криза
Џим Рид од „Дојче банк“ оцени дека движењата на пазарот на обврзници во еден момент создале опасност од „мини-паника“. Според него, отворено е прашањето дали започнува нова должничка криза или инвеститорите претерале со реакцијата.
Џефри Ју од Банката на Њујорк, пак, ги оцени споредбите со кризата од 2012 година како претерани.
Оттука, слабеењето на еврото само по себе не потврдува почеток на нова финансиска криза. Клучно ќе биде дали притисокот врз францускиот долг ќе продолжи и како ЕЦБ ќе одговори на истовремените ризици од инфлација и поскапо задолжување.
