Франција се подготвува за нов голем ден на ученички протести во вторник, откако во понеделник меѓу 400 и 500 средни училишта се очекува да бидат целосно или делумно затворени. Протестите, кои започнаа како барање за повеќе наставници и ресурси во образованието, во изминатите денови се проширија низ повеќе француски градови и беа проследени со судири со полицијата, оштетување на училишта и улично насилство.

Француското Министерство за образование соопшти дека наставата ќе биде целосно или делумно прекината во училиштата каде што не се исполнети безбедносните услови. Министeрот за образование Едуар Жефреј изјави дека во петокот биле затворени или делумно затворени меѓу 400 и 500 училишта, а слична бројка се очекува и во понеделник, иако постепено се овозможува враќање на дел од наставата.

Од вкупно 735 училишта погодени од протестите, 24 биле „запалени или ограбени“, според министерот. Дополнително, 78 вработени во Министерството за образование биле повредени од почетокот на протестното движење.

Бараат наставници, подобри услови и помалку преполни паралелки

Движењето започна пред околу две недели во средното училиште „Сент-Егзипери“ во Кретeј, предградие на Париз, каде учениците излегоа во поддршка на наставниците кои штрајкуваа поради недостиг на кадар и ресурси. Во текот на изминатата недела протестите постепено се проширија низ целата земја.

Учениците меѓу другото се жалат на небезбедни и нехигиенски училишни згради, преполни паралелки, распоред за кој велат дека е невозможно да се следи и недостиг на наставници. Посочуваат и дека отсуствата на наставниците не се покриваат систематски, а дел од учениците се спротивставуваат и на забраната за користење мобилни телефони во училиштата.

Во петокот министерот Жефреј се сретна со претставници на учениците. По состанокот, тие порачаа дека не добиле „конкретни мерки“ и најавија продолжување на протестите.

Во вторник протестите добиваат поширока поддршка

По двата национални протестни дена, одржани на 29 септември и 1 октомври, за вторник е најавен нов бран мобилизација, означен како „трет чин“. Овојпат протестот треба да добие и значително поширока поддршка, бидејќи сите синдикати на наставниците најавија дека ќе им се приклучат на учениците.

Наставничките синдикати соопштија дека барањата на учениците се легитимни и дека тие се особено важни бидејќи се поврзани со нивната долгогодишна борба против недостигот на ресурси во образованието. Синдикатите истовремено ја критикуваат реакцијата на Владата, оценувајќи дека таа досега била насочена главно кон ангажирање на безбедносните сили.

Во меѓувреме, Министерството за внатрешни работи соопшти дека од почетокот на немирите се уапсени речиси 5.000 лица. Полицијата интервенирала на повеќе места за да ги растера демонстрантите, при што биле користени солзавец, гумени куршуми, средства за физичко потиснување и пендреци.

Полицијата: „Не ги репресираме младите“

Министерот за внатрешни работи Лоран Нинез ги бранеше полициските интервенции и ги отфрли тврдењата дека реакцијата на безбедносните сили е непропорционална. Тој рече дека полицијата не ги репресира младите, туку ги штити учениците и студентите кои сакаат мирно да ги изнесат своите барања.

Нинез, сепак, предупреди дека полицијата ќе интервенира „цврсто и без одложување“ кога ќе има оштетување на имот, насилство и други злоупотреби. Тој истовремено ги отфрли тврдењата дека полицијата намерно ги таргетира младите од работничките населби и го оцени таквиот наратив како исклучен од реалноста.

Протестите досега беа проследени со повеќе сериозни инциденти. Во Тур, млад човек по судирите меѓу учениците и полицијата изгубил вид на десното око, според локалното обвинителство. Во Ла Сиота, 59-годишен наставник бил полиен со бензин и претепан за време на ученички протест, а 16-годишник осомничен за нападот бил уапсен во Марсеј.

И полицајци биле мета на напади. Во Белфор, на истокот на Франција, полицаец бил бркан, претепан и повеќепати клоцан од група млади луѓе, по што две лица биле приведени.

Владата сака побрзо да го донесе законот „кршачите плаќаат“

Покрај полициските интервенции, Владата размислува и за забрзување на постапката за закон познат како „кршачите плаќаат“. Неговата цел е лицата кои учествуваат во насилни собири да придонесуваат во трошоците за поправка на направената штета, дури и кога не може директно да се утврди дека токму тие го предизвикале конкретното оштетување.

Додека Владата се подготвува за новите протести, учениците и наставниците најавуваат дека мобилизацијата ќе продолжи. Она што започна како протест против недостигот на кадар и ресурси во училиштата сега прераснува во поширок притисок врз француските власти околу состојбата во образованието и начинот на кој државата одговара на барањата на младите.