Европската комисија во Брисел денеска усвои финансиски пакет за Црна Гора кој ги уредува буџетските аранжмани по нејзиното влегување во Европската Унија. Предлогот е дел од Поглавје 33 за финансиски и буџетски одредби и следи по договорот на земјите-членки да почнат со изготвување на Договорот за пристапување.

Пакетот нуди исти услови како за сегашните членки

Пакетот треба да обезбеди целосно учество на Црна Гора во политиките и буџетот на Унијата, и како корисник и како придонесувач. Сите финансиски импликации се засноваат на предлогот на Комисијата за долгорочниот буџет на ЕУ од 16 јули 2025 година. Комисијата нуди јасна патека под истите услови и со исто ниво на амбиција како за другите членки. Целта е да се забрза економската конвергенција, да се поддржи растот и да се продлабочи интеграцијата во Единствениот пазар, во корист и на Црна Гора и на останатите членки. Граѓаните, бизнисите и институциите, според Комисијата, ќе имаат корист од зголемени инвестиции, посилни јавни институции и подлабока интеграција.

Финансирањето преминува од претпристапна помош кон внатрешните фондови

Според предлогот на Комисијата за следниот долгорочен буџет, поддршката за членките ќе се испорачува преку планови засновани на резултати, во области како регионален развој, земјоделство, социјална политика и внатрешни работи, со исплати поврзани со исполнување на договорени чекори. Во таа логика, пакетот за Црна Гора утврдува структуриран премин од претпристапна помош кон поддршка преку внатрешните фондови на Унијата. Целта е континуитет, посилно спроведување и финансирање насочено кон резултати.

Кос: Унијата ја исполнува својата страна од договорот

Комесарката за проширување Марта Кос изјави дека пакетот е потврда дека ЕУ ја исполнува својата страна од договорот додека Црна Гора работи на патот кон членство. Според неа, тој треба да го направи преминот од земја-кандидат до членка што е можно полесен и да обезбеди континуитет од првиот ден на членството. Претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен порача дека проширувањето успева кога е заеднички европски проект изграден врз заслуги, посветеност и доверба.

Предлогот оди до Советот на ЕУ на преговори

Комисијата веќе го достави предлогот за финансискиот пакет до Советот на ЕУ. Пакетот подлежи на преговори меѓу Унијата и Црна Гора. Врз основа на него, Комисијата ќе достави и нацрт заедничка позиција за Поглавје 33 за финансиски и буџетски одредби.

Преговорите траат од 2012, затворени се 16 од 33 поглавја

Пристапните преговори со Црна Гора започнаа на 29 јуни 2012 година. Досега се отворени сите 33 поглавја од правото и стандардите на ЕУ, од кои 16 се привремено затворени. Во мај 2026 година беше формирана посебна работна група на Советот задолжена за изготвување на Договорот за пристапување, што ја вбројува Подгорица меѓу најнапреднатите кандидати за членство. Паралелно течат и преговорите за следниот долгорочен буџет на Унијата.