Филмска драма и метеоролошка револуција: Дали AI подобро би го предвидела времето во Нормандија на Денот Д?

Новиот филм ја прикажува драматичната метеоролошка анализа што го одреди историскиот Денот Д во 1944 година. Современите модели за вештачка интелигенција денес овозможуваат прецизна анализа на истите временски услови со помош на податоци од минатото. Оваа споредба открива колку напредувала технологијата и дали алгоритмите би го намалиле тогашниот притисок врз метеоролозите.

Дејството на новиот филм се одвива во јуни 1944 година, во сојузничкиот штаб Саутвик Хаус. Шкотскиот метеоролог Џејмс Стаг му препорачува на генералот Ајзенхауер дека инвазијата мора да се одложи поради лошо време. Од друга страна, неговиот американски колега Ирвинг Крик тврди спротивно, убедувајќи го раководството дека 5 јуни ќе биде сoнчев и мирен ден.

Историската основа на оваа драма е точна, бидејќи тимовите навистина имале спротивставени ставови, а невремето било реална закана. Сепак, филмот прави одредени уметнички измени во споредба со вистинските настани. Стаг бил на должност уште од ноември 1943 година, а прогнозите ги добивал од три независни метеоролошки центри. Доколку инвазијата била одложена за следниот термин на 19 јуни, трупите ќе ги погодела уште посилна бура.

Во 1944 година, метеоролошкиот тим на Стаг се потпирал на балони, телеграми, Морзеова азбука и телефонски повици од станиците низ цела Британија. Во тоа време, секоја прогноза подлага од 24 часа за Северна Европа се сметала за исклучително непоуздана. Американскиот колега Крик користел аналогна метода, верувајќи дека утрешното време ќе биде слично на она од сличните временски карти во минатото.

Денешните модели за вештачка интелигенција работат на многу сличен принцип, но со неспоредливо поголем обем на податоци. Моделот GraphCast на Google учел од архива на податоци кои опфаќаат речиси четири децении. Овој систем може да пресмета десетдневна прогноза за помалку од една минута на еден чип, додека на класичните суперкомпјутери им беа потребни неколку часа.

Разликата меѓу двете ери е евидентна и во обемот на мерењата со кои располагаат научниците. Во 1979 година се бележеа околу 750 илјади набљудувања дневно, додека денес тој број надминува 24 милиони. Сепак, тоа не значи дека историскиот пристап на Крик бил целосно погрешен. Денешните AI модели и понатаму работат рака под рака со физичките модели на атмосферата.

Научниците неодамна го тестираа овој историски момент со помош на најсовремена технологија. Студиите покажаа дека модерната AI прогноза би предупредила за бурата неколку дена однапред, дури и со скромните мерења од 1944 година. Сепак, алгоритмите го сместиле центарот на циклонот нешто посеверно отколку што бил во реалноста. Изгледа дека дури ни вештачката интелигенција не би му го олеснила огромниот притисок на Стаг во тие одлучувачки часови.

е-Трн да боцка во твојот инбокс