Европа плаќа 100 милијарди евра повеќе за увоз на фосилни горива, без притоа да добива дополнителни количини енергија. Оваа бројка најдобро ја отсликува цената на новата енергетска криза, која повторно ги погодува европските економии и го загрозува животниот стандард на граѓаните.

На самитот на Европската Унија, одржан на 15 и 16 октомври, европските лидери се соочија со сериозни несогласувања околу мерките за ограничување на високите цени на енергенсите.

Според анализата на францускиот весник „Ле Монд“, поскапувањата се поврзани со геополитичките тензии и војната во Иран, кои предизвикаа сериозни нарушувања во снабдувањето со нафта и гас.

Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, посочи дека од крајот на февруари цените на природниот гас пораснале за 140 отсто, додека цените на дизелот се удвоиле.

Поскапа енергија, поскап живот

Високите цени на енергенсите не се проблем само за енергетските компании или индустријата. Тие директно влијаат врз трошоците за производство, транспорт и снабдување, а последиците на крајот ги чувствуваат потрошувачите.

Кога горивата поскапуваат, растат трошоците за превоз на стоките. Кога електричната енергија станува поскапа, производителите се соочуваат со поголеми сметки. Дел од овие дополнителни трошоци потоа се пренесуваат во малопродажните цени.

Особено ранливи се домаќинствата со пониски приходи, кои поголем дел од својот буџет го трошат за храна, домување и енергија.

Енергетската криза истовремено станува проблем и за конкурентноста на европската индустрија. Компаниите што плаќаат повисоки цени за енергија потешко се натпреваруваат со производителите од земјите каде што производствените трошоци се пониски.

Европските влади поделени околу решенијата

Додека дел од европските земји бараат олеснување на регулативите и одложување на одредени климатски обврски, други предупредуваат дека таквите мерки можат да ја продолжат зависноста од фосилните горива.

Италија, Грција и дел од централноевропските земји бараат поголема флексибилност, особено во однос на идните правила за наплата на јаглеродните емисии.

Од друга страна, Франција, Шведска и Данска предупредуваат дека краткорочните интервенции не смеат да ја поткопаат долгорочната енергетска транзиција.

Што значи ова за Македонија?

Иако Македонија не е членка на Европската Унија, поскапувањата на европските енергетски пазари не ја заобиколуваат домашната економија.

Цените на горивата, увозот на енергенси и трошоците за транспорт се поврзани со случувањата на меѓународните пазари.

За домашните компании тоа значи ризик од повисоки производствени трошоци, а за граѓаните дополнителен притисок врз семејниот буџет.

Затоа европската енергетска криза не е само прашање на цените на нафтата и гасот, туку и прашање на платите, куповната моќ и можноста граѓаните да ги покријат секојдневните потреби.