Над 100 организации за човекови права, животна средина и дигитални права од 15 европски земји излегуваат на протести против брзото ширење на дата центрите, кои трошат огромни количини енергија и вода. Тие бараат итен мораториум на новите големи проекти сè додека не се воспостават јасни правила за нивната изградба и работа.
Протестите под името „Stop Dirty Data Centres“ („Стоп за валканите дата центри“) се одржуваат на 6 и 7 ноември, со акции во Ирска, Полска, Данска, Финска, Шпанија, Холандија, Франција и Велика Британија. Според организаторите, повод е сè поголемата загриженост за влијанието на дата центрите врз локалните заедници, јавната инфраструктура, земјиштето, водата и потрошувачката на енергија. Под лупа се и последиците за домувањето, работните места и трошоците за живот.
Европскиот бран протести доаѓа само неколку дена по средноизборните избори во САД, на кои дата центрите и нивното влијание врз заедниците и животната средина станаа едно од пресудните прашања. Демократите освоија убедлива победа и контрола врз Конгресот со ветување дека ќе ја запрат понатамошната изградба на центри за вештачка интелигенција и ќе ја ограничат моќта на големите технолошки компании. Републиканците, пак, беа сметани за страна што им дава одврзани раце на американските фирми да градат дата центри каде и како сакаат.
Гласачите во САД, но и голем дел од граѓаните во Европа, се загрижени како овие проекти се одразуваат врз нивниот секојдневен живот. Дата центрите бараат огромни количини струја и вода, со што ги зголемуваат сметките за енергија и дополнително ги оптоваруваат и онака оскудните водни ресурси.
Луѓето што живеат во близина на ваквите објекти се жалат и на загадувањето на воздухот од резервните генератори, на тешкиот градежен сообраќај и на непривлечниот изглед на зградите. Посебен проблем е постојаното брмчење на машините внатре, кое не престанува 24 часа на ден, седум дена во неделата.
Во протестите учествуваат еколози, организации за дигитални права, граѓански здруженија и многу други. Активностите вклучуваат демонстрации, јавни средби, штандови, петиции, пешачки тури, велосипедски возења, па дури и читања поезија.
Во меѓувреме, Европа го забрзува градењето дата центри во обид да ги стигне САД и Кина во трката за развој и примена на вештачката интелигенција. Според извештајот на PwC „Global Data Centre Outlook 2026-2050“, годишните инвестиции во дата центри во Европа пораснале од 12 милијарди евра во 2020 година на 25 до 26 милијарди евра оваа година. Во периодот од 2026 до 2031 година се очекува вкупните вложувања да достигнат 176 милијарди евра.
