Вкупните глобални емисии на јаглерод диоксид во 2026 година повторно бележат пораст и ќе достигнат рекордни 43,3 милијарди тони, покажуваат најновите податоци на меѓународниот научен проект „Глобален буџет за јаглерод“ (Global Carbon Budget). Иако потрошувачката на нафта и гас бележи мал пад поради воените судири и кризата на Блискиот Исток, научниците предупредуваат дека геополитичките шокови не се одржливо решение додека атмосферата продолжува забрзано да се загрева.
Според извештајот објавен во научното списание „Earth System Science Data“, во кој учествуваат над 140 истражувачи од институции како германскиот Институт „Алфред Вегенер“ и Универзитетот „Лудвиг Максимилијан“ од Минхен, светот се движи во спротивна насока од климатските цели. Минатата 2025 година емисиите изнесуваа 42,8 милијарди тони, што значи дека годинашниот раст директно го поткопува планот за запирање на климатската криза. За да се стабилизираат температурите, испуштањето штетни гасови мора нагло да паѓа, а не постојано да бележи нови пикови.
Емисиите што потекнуваат директно од фосилните горива бележат минимален пад од 0,4 проценти и изнесуваат 38,2 милијарди тони. Главната причина лежи во намалената потрошувачка на нафта за 1,9 проценти и на природен гас за 0,3 проценти.
Истражувачите прецизираат дека овој пад не произлезе од свесна еколошка транзиција. Војната во Иран ги прекина синџирите на снабдување, ги крена берзанските цени и ја ограничи достапноста на енергенсите. Истовремено, емисиите од јаглен се зголемија за 0,6 проценти, покажувајќи дека индустријата брзо се враќа на највалканиот извор кога ќе настапи енергетски недостиг.
„Информацијата за намалување на емисиите од фосилен CO2 охрабрува, но таа е делумно предизвикана од геополитички шокови, што не претставува одржливо климатско решение“, посочува раководителот на истражувањето, Пјер Фридлингстајн од Институтот за глобални системи при Универзитетот во Ексетер.
Обновливите извори на енергија и електричните возила постепено ја амортизираат зголемената побарувачка за енергија, но тоа темпо не успева да го запре глобалниот раст на емисиите.
