Чашата вода исчезна, а жедта остана. Нозете стануваат тешки, главата почнува да боли, мускулите се грчат, а концентрацијата паѓа. Во таков момент проблемот можеби не е само во количеството вода што сте го испиле.

Со потта телото губи и електролити – минерали како натриум, калиум, магнезиум и калциум, кои учествуваат во регулирањето на течностите, работата на мускулите и нервите, но и во одржувањето на нормалниот срцев ритам.

Сепак, тоа не значи дека секому му е потребен шарен спортски пијалак или прашок со електролити секој ден.

За повеќето луѓе водата е доволна

Ако денот го минувате во канцеларија, дома или со умерена физичка активност, а притоа редовно јадете, најверојатно ги внесувате потребните минерали преку храната.

Американскиот Центар за контрола и превенција на болести наведува дека обичната вода вообичаено е доволна и при умерена активност на жештина која трае помалку од два часа. Редовните оброци и ужини најчесто ги надоместуваат електролитите изгубени преку потта.

Со други зборови: не ви треба скап напиток само затоа што надвор е топло.

Кога само водата можеби не е доволна?

Дополнувањето електролити има повеќе смисла кога загубата на течности и минерали е значително поголема од вообичаеното. Тоа може да се случи при повеќечасовна физичка работа на сонце, долго и интензивно вежбање или обилно потење, особено ако на кожата и облеката остануваат солени траги.

Електролитите може да бидат потребни и при повраќање, дијареја или знаци на топлотна исцрпеност, како и во случаи кога лекар препорачал надоместување одредени минерали.

Според најновите препораки на „CDC за работа на жештина“, при потење што трае неколку часа може да се користат пијалаци со балансирани електролити. За дехидратација предизвикана од повраќање или дијареја, посоодветни се аптекарските раствори за орална рехидратација, а не обичните спортски пијалаци. Британската Национална здравствена служба советува изборот на ваков раствор да се направи во консултација со фармацевт, особено кога станува збор за дете.

Електролитите не се магичен напиток

Маркетингот создаде впечаток дека електролитите мора да се пијат по секоја прошетка, тренинг или престој на сонце. Реалноста е помалку возбудлива: тие се минерали кои веќе ги внесуваме со нормалната исхрана.

Натриум има во солта и во голем број намирници, калиум во компирите, бананите, мешунките и зеленчукот, калциум во млечните производи и друга храна, а магнезиум во јаткастите плодови, семките и зелените растенија.

Кога загубите не се големи, телото не бара специјален производ – туку вода, храна и одмор.

Проверете што навистина пиете

Не секој производ со зборот „хидратација“ е автоматски здрав. Некои спортски пијалаци содржат многу шеќер, калории или натриум, додека други имаат само симболични количества минерали.

Затоа е важно да се прочита декларацијата. Треба да се провери колку натриум и калиум има во една порција, но и колку шеќер содржи пијалакот. Важно е и за колкаво количество вода е предвидена една таблета или кесичка, дали производот содржи кофеин или други стимуланси и дали навистина станува збор за средство за рехидратација или само за спортски напиток.

Не треба да се мешаат ниту енергетските со електролитните пијалаци. Енергетскиот пијалак може да содржи големи количества кофеин и шеќер, но тоа не го прави средство за рехидратација.

Повеќе не значи и подобро

Прекумерното пиење течности исто така може да биде опасно. Ако за кратко време се внесе огромно количество вода, концентрацијата на натриум во крвта може да падне премногу.

Особено внимателни треба да бидат луѓето со висок крвен притисок, срцеви или бубрежни заболувања, како и лицата што земаат терапија која влијае врз нивото на натриум или калиум. За нив, производ со висока концентрација на електролити не треба да биде импулсивно купување, туку тема за разговор со лекар.

Кога шишето вода веќе не е доволно

Темната урина, сувата уста, вртоглавицата, слабоста, главоболката и пореткото мокрење можат да упатуваат на дехидратација. Но конфузијата, несвестицата, многу високата телесна температура, забрзаното дишење или неможноста лицето да пие течности се знаци дека е потребна итна медицинска помош.

При сомнение за топлотен удар не треба да се чека електролитниот пијалак да го реши проблемот. Лицето треба веднаш да се премести на ладно место, да почне да се разладува и да се повика итна помош.

Електролитите можат да помогнат кога телото навистина губи многу вода и соли. Но за повеќето луѓе, во повеќето денови, најдоброто решение и натаму е наједноставното: вода, редовна исхрана и помалку време под директното летно сонце.