По топлото лето, вниманието на метеоролозите веќе се насочува кон есента и зимата, а во центарот на климатските прогнози е феноменот Ел Нињо, кој годинава се развива со особена сила. Светската метеоролошка организација (СМО) во најновото ажурирање објавено на 3 септември соопшти дека Ел Нињо е цврсто воспоставен и се очекува дополнително да зајакне во наредните месеци. Според прогнозите, постои речиси 100 отсто веројатност феноменот да продолжи и во периодот декември 2026 – февруари 2027 година.
Ел Нињо ќе го достигне врвот кон крајот на годината
Ел Нињо се појавува кога температурите на површината на морето во централниот и источниот тропски Пацифик значително се зголемуваат над просекот. Тоа не е само локален океански феномен – промените во Пацификот можат да влијаат врз атмосферската циркулација и временските обрасци во различни делови од светот.
Според СМО, актуелниот Ел Нињо ќе продолжи да се засилува и се очекува да достигне многу силен интензитет пред да го достигне врвот кон крајот на 2026 година.
Токму затоа метеоролозите внимателно ги следат прогнозите за следните месеци. Силниот Ел Нињо може да ја зголеми веројатноста за значителни отстапувања од вообичаените температури и врнежи, но неговото влијание не е исто во сите делови од светот.
Што може да ѝ донесе на Европа есента?
На глобално ниво, сезонските прогнози покажуваат зголемена веројатност за надпросечни температури во голем дел од светот во текот на есента. СМО за периодот септември–ноември 2026 година прогнозира поголема веројатност за надпросечни температури на речиси сите копнени подрачја.
И претходните сезонски прогнози укажуваа на силен сигнал за надпросечни температури во јужните делови на Европа во текот на летото и почетокот на есента.
Тоа не значи дека секој ден ќе биде топол или дека ќе нема нагли продори на студен воздух. Станува збор за сезонска веројатност, односно поголема шанса просечните температури во одреден период да бидат над вообичаените климатски вредности.
А што нè очекува во зима?
Тука прогнозата станува посложена. Ел Нињо има тенденција да достигнува најголема сила во периодот од ноември до февруари, па токму зимските месеци ќе бидат период во кој неговото влијание ќе биде особено внимателно следено.
Сепак, не може едноставно да се каже дека „Ел Нињо носи топла зима во Европа“. Неговите ефекти зависат од географската положба, сезоната и интеракцијата со други климатски фактори.
СМО изречно предупредува дека силата на Ел Нињо сама по себе не го одредува интензитетот на последиците во конкретен регион. Влијанието може да биде различно од континент до континент, па дури и меѓу соседни региони. Затоа, за Македонија и Балканот, попрецизни проценки за зимата ќе можат да се прават со приближувањето на сезоната и со новите регионални прогнози.
Повеќе од топлина – ризик и од екстреми
Ел Нињо не е само приказна за повисоки температури. Силниот феномен може да влијае и врз распределбата на врнежите, зголемувајќи ја веројатноста за сушни услови во некои региони, а за обилни врнежи и поплави во други. СМО предупредува дека многу силниот Ел Нињо може да придонесе за поголеми ризици од екстремна топлина, суши и поплави, зависно од регионот.
Дополнителен фактор годинава е и очекуваната позитивна фаза на Индискиот Океански Дипол, која може да ги засили или измени типичните ефекти на Ел Нињо во одредени региони.
Зошто ова е важно и за Балканот?
Македонија не е регион каде влијанието на Ел Нињо може директно да се преслика според моделите што важат за Пацификот или за други делови од светот. Сепак, глобалните климатски промени можат да создадат услови за поинакви температурни и врнежливи обрасци и во Европа.
Затоа, наместо прашањето „дали Ел Нињо ќе ни донесе топла зима?“, попрецизно е да се следи дали сезонските модели во наредните месеци ќе покажат зголемена веројатност за надпросечни температури, сушни периоди или, обратно, поизразени врнежливи и студени епизоди. Едно е сигурно: Ел Нињо оваа година нема да биде краткотрајна појава. Според најновата прогноза на СМО, неговото присуство речиси сигурно ќе продолжи до февруари 2027 година, а најсилната фаза се очекува кон крајот на 2026 година.
Тоа значи дека есента и зимата ќе бидат период во кој метеоролозите внимателно ќе следат како моќниот феномен од тропскиот Пацифик ќе се одрази врз временските услови во Европа и пошироко.
