На површина од само четири хектари биле сместени првите животни, претежно добиени како подарок од други зоолошки градини и поединци од Балканот и Европа.

Интересно е што Зоолошката градина не била замислена само како место за забава. Во исто време се развивале Природно-научниот музеј, Ботаничката градина и Градскиот парк, со идеја Скопје да добие научен, образовен и природен комплекс. Зоолошката градина и Природно-научниот музеј извесен период функционирале како една организација.

Значаен пресврт во нејзиниот развој се случил во шеесеттите години од минатиот век. По катастрофалниот земјотрес во 1963 година, во периодот на обновата на Скопје, градските власти во 1965 година донеле решение за нејзино просторно уредување, а во 1966 година бил изработен нов урбанистички елаборат. Тогаш биле поставени основите на изгледот што Зоолошката градина во голема мера го има и денес. Со текот на времето просторот се проширил на околу 12 хектари.

Во изминатиот век низ нејзините патеки минувале генерации скопјани. За многумина првата средба со лав, слон или жирафа се случила токму тука. Но историјата на оваа институција е и приказна за менувањето на односот на човекот кон дивите животни. Она што пред сто години се сметало за прифатлив начин на нивно чување, денес се оценува според многу поинакви стандарди за благосостојба, простор и ветеринарна заштита.

Зоолошката градина во Скопје во април годинава одбележа еден век постоење. Во неа живеат околу 500 животни од стотина видови, а за многу генерации скопјани таа останува едно од најпрепознатливите места за семејна прошетка. Сепак, нејзината историја не е само приказна за детски спомени, туку и за долгогодишни проблеми со инфраструктурата, хигиената, условите за животните и управувањето.

Реконструкцијата е во тек, но прашањата остануваат

Според последните информации од градските власти, во Зоолошката градина се реновираат постојните и се градат нови живеалишта. Заменети се дел од крововите, поставени се нови огради кај лавовите и дополнителни заштитни огради, а изграден е и моторички парк за најмладите посетители.

Градоначалникот Орце Ѓорѓиевски најави дека целта е Зоолошката градина да прерасне во современ центар за едукација, заштита на природата и хуман третман на животните.

Работите продолжуваат и оваа недела. Во извештајот на ЈП „Улици и патишта“ е наведено дека екипите работеле на подготовка на темелите за заштитна ограда кај едно од животинските живеалишта. Слични активности биле регистрирани и претходните денови.

Но новата инфраструктура е само еден дел од приказната. За вистинска процена на состојбите потребни се информации за ветеринарната грижа, исхраната, условите во живеалиштата и долгорочниот план за одржување.

Од барање за затворање до најави за модернизација

Во јуни годинава здружението за заштита на животните „Анима Мунди“ побара итно затворање на скопската Зоолошка градина и детална инспекција на сите живеалишта.

Од здружението сметаа дека е неопходна целосна проверка за да се утврди дали се исполнети законските и етичките стандарди за заштита и благосостојба на животните.

Во септември повторно се отвори јавна полемика по медиумски објави за наводно лоши услови, празни кафези и недоволна грижа. Управата на Зоолошката градина ги отфрли тврдењата дека животните се гладни и занемарени, истакнувајќи дека во тек е целосно преуредување на установата.

Овие спротивставени позиции покажуваат дека граѓаните сè уште немаат целосна слика за реалната состојба. Обвинувањата сами по себе не се доказ за несоодветна грижа, но ниту градежните активности се доволен показател дека сите проблеми се решени.

Сто години традиција, но какви стандарди за следниот век?

Сепак, современата Зоолошка градина не се оценува единствено според бројот на животни, изгледот на оградите или бројот на продадени билети.

Клучни се просторните услови, можноста животните да ги изразуваат своите природни однесувања, ветеринарниот надзор, соодветната исхрана и стручниот кадар.

Оттука, важно е јавноста да добие одговори не само за тоа колку ќе чини реконструкцијата, туку и какви конкретни подобрувања ќе донесе за животните.

Колку средства се издвојуваат за нивната исхрана и здравствена заштита? Кога последен пат е спроведена целосна инспекција? Колку од постојните живеалишта ги исполнуваат современите стандарди и што предвидува долгорочниот развоен план?

Ова се прашања на кои би требало да одговорат управата и надлежните институции.

Зашто по сто години постоење, најважното прашање не е колку се променила Зоолошката градина за луѓето, туку колку се променила за животните што живеат во неа.