Од него се подготвуваат ароматични чаеви, домашни мармалади, сирупи и сокови, а поради богатството со витамин Ц и антиоксиданси, шипката има посебно место меѓу есенските плодови. Сепак, не секој плод е погоден за берење, а начинот на сушење и чување може значително да влијае врз неговиот квалитет.
Шипката, плодот на дивата роза, најчесто созрева во текот на септември и октомври, кога добива интензивна црвена или портокалова боја. Токму тогаш започнува и сезоната на берење, особено во планинските и руралните предели, каде што дивата роза расте покрај ливадите, шумските патеки и грмушките.
Но, за да се зачуваат вкусот и корисните состојки, важно е да се препознае вистинскиот момент за берење.
Како да знаете која шипка е најдобра?
Најдобри за сушење се зрелите, здрави и цврсти плодови, со изразена црвена или портокалова боја. Треба да се избегнуваат потемнети, оштетени, мувлосани или премногу омекнати плодови, особено ако се наменети за зимско складирање.
Постои старо народно верување дека шипката е најдобро да се бере по првиот мраз. Во тоа има одредена вистина, бидејќи ниските температури можат да ја намалат нејзината трпкавост и да го направат плодот посладок. Сепак, силните мразеви можат да ја оштетат неговата структура, па затоа не е неопходно да се чека зимата.
И местото на берење е подеднакво важно. Плодовите покрај прометни патишта, индустриски објекти и површини третирани со пестициди не се добар избор.
Сушењето е еден од наједноставните начини шипката да се зачува со месеци.
Најпрво отстранете ги дршките и остатоците од цветовите, а плодовите темелно измијте ги и исушете ги од површинската вода. Поголемите плодови може да се преполоват, а семките и ситните влакненца во нивната внатрешност внимателно да се отстранат.
За сушење може да се користи дехидратор или рерна на ниска температура, приближно 40 до 45 степени Целзиусови. Времетраењето зависи од големината на плодовите и од тоа дали се сушат цели или преполовени.
Најважно е пред складирањето да бидат целосно суви. Ако остане влага, постои ризик од појава на мувла.
Откако ќе се оладат, плодовите треба да се стават во чисти, суви и добро затворени стаклени тегли, кои ќе се чуваат на темно и суво место.
Чај од шипка: Едноставен рецепт со неколку плодови
За една шолја чај се доволни четири до осум свежи или два до четири сушени плода, зависно од нивната големина и посакуваната јачина на напитокот.
Плодовите се прелеваат со врела вода и се оставаат да отстојат околу 10 до 15 минути. Потоа чајот треба внимателно да се процеди низ густо сито или газа.
Ова е особено важно затоа што во внатрешноста на шипката има ситни влакненца што можат да предизвикаат иритација на устата и грлото.
Зошто шипката е толку ценета?
Шипката е природен извор на витамин Ц, растителни пигменти и полифеноли, соединенија со антиоксидативни својства.
Сепак, количината на витамин Ц не е иста во секој плод. Таа зависи од видот на дивата роза, степенот на зрелост и начинот на обработка. Дел од витаминот се губи при сушење и загревање, па чајот од шипка не треба да се смета за сигурен извор на големи количества витамин Ц.
Иако традиционално се користи во сезоната на настинки, нема доволно докази дека самиот чај од шипка може да спречи или излекува настинка.
Неговата вредност е пред сè во тоа што претставува природен, ароматичен напиток и дел од разновидната исхрана.
Во време кога сè повеќе се бараат природни и домашно подготвени производи, шипката повторно го добива вниманието што со децении го имала во традиционалните домаќинства.
За многумина, една шолја топол чај од шипка во студените зимски денови не е само напиток, туку и потсетување на есенските прошетки, домашните зимници и рецептите пренесувани од генерација на генерација.
