Еден погрешен клик, слаба лозинка или споделен доверлив податок може да биде доволен измамниците да стигнат до вашите профили или пари. Онлајн измамите стануваат сè пософистицирани, но дел од најважните мерки за заштита се едноставни: силни и различни лозинки, двофакторска автентикација, внимателно проверување на линковите и ограничување на личните информации што ги споделуваме на интернет.
Никогаш не го споделувајте СМС-кодот
Еден од најважните принципи е едноставен: кодот што ќе го добиете преку СМС за потврда на најавување или трансакција не му го кажувајте на никого. Измамниците може да се претстават како банка, курирска компанија, интернет-продавница или друга институција и да побараат код за „потврда“.
Банката или сервисот можеби навистина ќе ви испрати код, но тоа не значи дека треба да му го кажете на некој што ве контактира по телефон, порака или електронска пошта.
Лозинката нека не биде роденден
Избегнувајте едноставни комбинации, имиња, датуми на раѓање и други информации што лесно може да се погодат. Користете долги и различни лозинки за различни профили. Кога сервисот го овозможува тоа, вклучете и двофакторска автентикација.
Така, дури и ако некој ја дознае лозинката, ќе има уште една безбедносна бариера што треба да ја помине.
За онлајн купување користете посебна картичка
Една од препораките е за интернет-купување да користите посебна или виртуелна платежна картичка. На неа може да држите само онолку средства колку што ви се потребни за конкретната трансакција, наместо главната сметка да биде директно поврзана со онлајн продавници.
Ова не е гаранција дека измама нема да се случи, но може да го ограничи потенцијалниот финансиски ризик. За банкарски трансакции избегнувајте јавни Wi-Fi мрежи. Ако треба да пристапите до електронско банкарство, подобро користете мобилна мрежа или доверлива приватна мрежа.
Линкот може да изгледа исто како вистинскиот
Фишинг-страниците често се дизајнирани да изгледаат како веб-страници на банки, курирски служби, продавници или други познати сервиси. Пред да внесете лозинка или податоци од картичка, проверете ја адресата на страницата.
Особено бидете внимателни со пораки што создаваат итност: „Вашата сметка ќе биде блокирана“, „Имате неплатена пратка“, „Потврдете ја трансакцијата веднаш“. Токму чувството дека мора да реагирате веднаш често се користи за да не стигнете да проверите што навистина ви е испратено.
Апликации само од официјални продавници
Апликациите преземајте ги од официјалните продавници, како Гугл Плеј и Еп Стор. Избегнувајте инсталирање непознати апликации преку линкови од пораки, форуми или сомнителни веб-страници.
Пред инсталација проверете го името на програмерот, бројот на преземања и оценките, но имајте предвид дека и овие информации може да бидат лажирани.
Не објавувајте премногу за себе
Социјалните мрежи се уште еден извор на информации за измамниците. Јавно достапни податоци како адреса, телефонски број, датум на раѓање, фотографии од документи, информации за патувања или работното место може да се искористат за креирање убедливи измами.
Проверете ги поставките за приватност и ограничете кој може да ги гледа вашите лични информации.
А што не треба да му кажувате ни на ВИ?
Ризикот не завршува со фишингот и лажните пораки. Кога користите чет-бот со вештачка интелигенција, избегнувајте да внесувате чувствителни лични или деловни информации доколку не е неопходно. Тоа значи да не внесувате:
- матичен број;
- адреса и други податоци за идентификација;
- број на лична карта или пасош;
- броеви на платежни картички и банкарски сметки;
- лозинки и кодови за најава;
- СМС-кодови за потврда;
- детални здравствени информации;
- даночни податоци;
- доверливи информации од работното место или компанијата.
Вештачката интелигенција може да биде корисна за пишување, анализа и пребарување информации, но чет-ботот не треба да го третирате како сеф за најчувствителните податоци. Пред да внесете нешто доверливо, прашајте се едно едноставно прашање: „Дали би сакал оваа информација да заврши во туѓи раце?“
Ако одговорот е „не“, подобро не ја внесувајте.
