На денешен ден во 1789 година Франција ги удри темелите на човековите права

Француското национално собрание ја усвои историската декларација што го сруши апсолутизмот и ја воведе презумпцијата на невиност.

На денешен ден, 26 август 1789 година, во екот на Француската револуција во Париз, Националното собрание ја усвои Декларацијата за правата на човекот и граѓанинот. Овој правен акт го укина феудалниот поредок и воспостави општество водено од закони, а не од волјата на монархот. Документот стана основа за современите устави и ја преобликуваше политичката мисла во Европа во текот на целиот 19 век.

Текстот на Декларацијата го состави Маркиз де Лафајет во соработка со Томас Џеферсон, тогашен американски амбасадор во Париз и автор на американската Декларација за независност од 1776 година. Џеферсон внесе дел од американските републикански принципи во францускиот нацрт.

Конечната верзија ја уреди францускиот теоретичар и свештеник Абе Сијес, насочувајќи го документот кон универзалната заштита на слободите. Идејната основа дојде од просветителите, кои го отфрлија божественото право на кралевите и промовираа еднаквост пред судот.

Првиот член од документот дефинира дека луѓето се раѓаат слободни и еднакви во правата. Бидејќи револуцијата изби токму поради длабоките сталешки неправди, еднаквоста доби централно место во правниот текст.

Декларацијата ја одреди слободата како право секој да прави сè што не им штети на другите. Секоја политичка заедница, според овој акт, постои исклучиво за да ги заштити природните права: слободата, сопственоста, безбедноста и отпорот кон угнетувањето. Дополнително, документот гарантира верска слобода и слобода на мислата.

Со документот се воведе принципот дека секој граѓанин се смета за невин сè додека со закон не се докаже неговата вина. Ова значеше директно укинување на дотогашната пракса на произволни кралски апсења.

Декларацијата послужи како основа за првиот француски устав од 1791 година, со кој се ограничи моќта на кралот и се воведе поделба на власта. Со тоа започна градењето на владеењето на правото, модел што подоцна го прифатија европските граѓански движења.

е-Трн да боцка во твојот инбокс