Црна Гора привремено затвори уште три поглавја во преговорите за членство во Европската Унија, со што бројот на затворени поглавја се искачи на 21 од вкупно 33. Во меѓувреме, Албанија се подготвува за следниот чекор во пристапниот процес: на 13 октомври во Луксембург е закажана пристапна конференција на која треба привремено да биде затворено и нејзиното четврто поглавје.
Одлуките се важен показател за напредокот на двете земји, но привременото затворање на поглавјата не значи и автоматско членство во Унијата. Кандидатите мора да продолжат со реформите и усогласувањето со европското законодавство, а конечниот исход зависи од завршувањето на целокупниот пристапен процес.
Црна Гора затвори повеќе од половината поглавја
Новите три поглавја што ги затвори Подгорица се однесуваат на економската и монетарната политика, статистиката и социјалната политика и вработувањето. Станува збор за поглавјата 17, 18 и 19, кои опфаќаат области важни за функционирањето на економијата, квалитетот на официјалните податоци, пазарот на трудот и работничките права.
Црна Гора ги има отворено сите 33 преговарачки поглавја, а со последната одлука привремено затворила повеќе од половината. Напредокот следува по претходните одлуки во јуни и јули, кога беа затворени и поглавја поврзани со слободното движење на работниците, заштитата на потрошувачите и здравјето, конкуренцијата и царинската унија.
Ирскиот државен министер за европски прашања и одбрана, Томас Берн, во име на ирското претседателство со Советот на ЕУ, оцени дека Црна Гора продолжува да напредува кон затворање на преостанатите поглавја. Тој повтори дека проширувањето е меѓу приоритетите на Унијата.
Црногорскиот премиер Милојко Спајиќ ја задржува амбицијата земјата да ги заврши преговорите и да се движи кон членство во 2028 година. Сепак, ова е политичка цел, а не гарантиран датум за прием. Напредокот зависи од исполнувањето на условите, реформите и согласноста на земјите членки.
Албанија на чекор до четвртото затворено поглавје
За Албанија, следниот важен датум е 13 октомври, кога во Луксембург треба да се одржи десеттата пристапна конференција со Европската Унија. На дневен ред е привремено затворање на поглавјето 20, кое се однесува на претпријатијата и индустриската политика.
Според објавените информации, одлуката претходно добила зелено светло на ниво на претставниците на земјите членки. Доколку биде формализирана на конференцијата, Албанија ќе има четири привремено затворени поглавја. Во јули земјата ги затвори првите три, кои се однесуваат на науката и истражувањето, образованието и културата и надворешните односи.
Разликата меѓу постигната политичка согласност и формално затворање на поглавјето е важна во пристапниот процес. Затоа, пред одржувањето на конференцијата, Албанија треба да се опише како земја што е пред привремено затворање на четвртото поглавје, а не како земја што веќе го завршила тој чекор.
Проширувањето повторно се мери со конкретни резултати
Напредокот на Црна Гора и Албанија се случува во период кога проширувањето повторно добива поголемо значење во европската политика. Покрај реформите што треба да ги спроведат земјите кандидатки, се отвораат и прашањата за тоа како самата ЕУ треба да се подготви за идни членства, вклучително и за функционирањето на институциите, буџетот и можните преодни механизми.
За Западен Балкан, конкретните одлуки за преговарачките поглавја се важни и поради долготрајноста на европскиот пат на регионот. Европската перспектива со години е дел од политичките ветувања, но напредокот често е бавен и нерамномерен.
Случајот на Црна Гора покажува дека пристапниот процес може да се придвижи со конкретни резултати, додека Албанија продолжува да напредува низ сопствената преговарачка постапка. Сепак, бројот на привремено затворени поглавја е само еден показател за напредокот: конечниот исход ќе зависи од исполнувањето на сите услови за членство и од политичките одлуки на земјите членки.
За двете земји, следниот предизвик е постигнатиот напредок да го претворат во завршени преговори и реална можност за членство во Европската Унија.
