Инфлацијата кај храната во еврозоната бележи привидно забавување, но аналитичарите на Европската централна банка (ЕЦБ) предупредуваат дека ценовниот притисок врз основните продукти не е завршен. Според најновата анализа објавена на официјалниот блог на банката на 20 октомври 2026 година, комбинацијата од суши, поскап транспорт и геополитички тензии спречува побрзо враќање на цените во нормала, директно одразувајќи се врз животниот стандард и домашните буџети.
Европската централна банка во своите септемвриски проекции предвиде постепено смирување на вкупната инфлација кон целта од 2 проценти, но динамиката кај прехранбените производи се движи по поинаква траекторија. Додека енергетските пазари покажаа одредена стабилизација во однос на претходните години, непреработената храна се соочува со постојани трошочни удари.
Конечните податоци на Евростат за септември потврдија дека базичната инфлација попушта побавно од очекуваното. Граѓаните трошат сè поголем дел од месечните приходи само за подмирување на основните прехранбени потреби.
Авторите на анализата на ЕЦБ, економистите Бобеика, Кестер, Куик и Никел, посочуваат дека климатските фактори престанаа да бидат споредна вест и станаа директен двигател на цените. Долгите сушни периоди во јужна и централна Европа во текот на летните месеци сериозно го намалија производството на овошје, зеленчук, житни култури и маслиново масло.
Кога понудата на суровини опаѓа поради природни непогоди, преработувачката индустрија веднаш ги префрла повисоките набавни цени врз крајните потрошувачи на рафтовите во маркетите.
Европските трендови се пренесуваат брзо на регионалните пазари. Државите кои зависат од увоз на земјоделски производи и храна директно го увезуваат секое поскапување што настанува на европските берзи.
За младите семејства и ранливите социјални категории, каде што храната зафаќа над 40 проценти од семејниот буџет, секое ново поместување на цените значи директно кратење на други основни потреби, како што се образованието, културниот живот или здравствената заштита.
Записникот од септемвриската седница на Управниот совет на ЕЦБ потврди дека банкарите остануваат крајно внимателни со натамошното олабавување на монетарната политика. Дополнителен ризик претставуваат трошоците за превоз и логистика долж меѓународните трговски коридори.
Трговските синџири сè уште не ги спуштаат маржите на прехранбените артикли, што според централните банкари значи дека цените на храната ќе останат покачени и во текот на претстојните зимски месеци.
