Бугарија денес, 25 октомври, избира претседател и потпретседател, а едно од клучните прашања е дали доволно граѓани ќе излезат на гласање за победникот да биде избран уште во првиот круг. Предноста пред противкандидатите сама по себе не е доволна.

Избирачките места во земјата работат од 7 до 20 часот по бугарско време, односно од 6 до 19 часот по македонско време. Доколку пред затворањето има граѓани што чекаат да гласаат, гласањето може да продолжи најдоцна до 21 часот во Бугарија, односно до 20 часот во Македонија.

Станува збор за избор на шеф на државата и потпретседател, а не за парламентарни избори. Во конечната трка учествуваат 27 кандидатски двојки, откако една регистрација била избришана.

Излезноста може да биде пресудна

Бугарскиот Устав поставува два истовремени услова за победа во првиот круг. Кандидатот мора да добие повеќе од половината важечки гласови, а на гласањето мора да учествуваат повеќе од половината избирачи.

Тоа значи дека и кандидат со убедливо водство, па дури и со повеќе од 50 проценти од важечките гласови, не може да биде избран во првиот круг ако не е исполнет условот за излезност.

Ако не биде избран претседател во првиот круг, во вториот влегуваат двајцата кандидати со најмногу гласови. Тогаш победува кандидатот што ќе добие повеќе гласови. Уставот не го повторува условот за учество на повеќе од половината избирачи во вториот круг.

Вториот круг е предвиден за 1 ноември. Централната изборна комисија веќе донела одлука за техничките карактеристики на гласачките ливчиња за можниот втор круг. Тоа е подготовка на изборната администрација, а не однапред утврден исход.

Јотова е во водство, но победата не е сигурна

Предизборното истражување на „Галуп интернешнл Балкан“, објавено на 23 октомври, ги става Илијана Јотова и Кирил Валчев на првото место со 43,2 проценти поддршка. Андреј Ѓуров и Георги Кандев се втори со 29,7 проценти, а Костадин Костадинов и Петар Волгин се трети со 12,4 проценти.

Истото истражување покажува дека околу 2,6 милиони луѓе изјавиле дека планираат да гласаат — приближно 39 проценти од избирачите. Доколку излезноста навистина биде толку ниска, нема да биде исполнет условот за избор во првиот круг. Сепак, анкетната намера не е исто што и реалната излезност на изборниот ден.

Истражувањето било спроведено од 14 до 22 октомври меѓу 1.001 полнолетен граѓанин, преку непосредни интервјуа. Според објавената методологија, максималната статистичка грешка е ±3,1 процентен поен при ниво на доверба од 95 проценти. Истражувањето е финансирано со средства на агенцијата.

Би-Ти-Ви и БГНЕС ги пренесуваат истите податоци на „Галуп“. Нивните објави не претставуваат две независни анкети, туку ја пренесуваат истата процена на расположението пред гласањето. Затоа, овие проценти не треба да се толкуваат како веќе освоени гласови или како гаранција за составот на вториот круг.

За текот на изборниот ден, поважни ќе бидат официјалните податоци за излезноста и резултатите од пребројувањето отколку повторувањето на предизборните проценти.

Што значат изборите за Македонија?

За Македонија, исходот е важен поради билатералните односи и европските интеграции. Бугарскиот претседател ја претставува државата во меѓународните односи, па неговите позиции и јавни пораки имаат политичка тежина.

Сепак, изборот на нов претседател не значи автоматска промена на политиката на Софија кон Скопје. Само врз основа на изборниот резултат не може да се заклучи дека ќе се сменат постојните услови, одлуки или ставови во врска со македонските евроинтеграции.

Првиот одговор што ќе го даде гласањето е кој кандидат има најголема поддршка. Вториот, подеднакво важен, е дали излезноста ќе биде доволна за Бугарија да добие избран претседател уште денес или одлуката ќе падне на 1 ноември.