Приносот на десетгодишните американски државни обврзници се искачи на 5,34 отсто, достигнувајќи го највисокото ниво во изминатите 24 години, објави хрватскиот портал Индекс. Овој скок на цената по која Вашингтон позајмува пари предизвика верижна реакција на берзите во Европа и Азија. Додека инвеститорите масовно се ослободуваат од државните хартии од вредност, растат стравувањата дека глобалното задолжување за бизнисите и граѓаните нагло ќе поскапи.
На светските финансиски пазари со недели трае интензивна распродажба на американски должнички хартии. Механизмот на овој пазар е директен: кога побарувачката паѓа и цените на обврзниците одат надолу, нивниот принос автоматски се зголемува.
Десетгодишниот принос за кратко достигна 5,34 проценти пред да се стабилизира околу 5,26 отсто. Оваа стапка важи за најважниот финансиски патен ориентир во светот. Таа директно ја одредува цената на капиталот далеку надвор од границите на Соединетите Држави.
Кога Вашингтон плаќа повеќе за својот јавен долг, приватните корпорации мора да понудат уште повисоки камати за да привлечат инвеститори. Последиците брзо се прелеваат и врз комерцијалните банки, кои поскапите извори на финансирање ги префрлаат врз крајните корисници на станбени и потрошувачки кредити.
Главната причина за ваквиот потрес е обновениот страв од долготрајна инфлација. Воените тензии меѓу САД и Иран повторно ја турнаа цената на суровата нафта од типот „брент“ над психолошката граница од 100 долари за барел.
Поскапата нафта автоматски го зголемува трошокот за транспорт, индустриско производство и основни прехранбени производи. Поради тоа, финансиските пазари проценија дека централните банки нема наскоро да ги намалат основните каматни стапки. Напротив, се зголемуваат очекувањата дека рестриктивната монетарна политика ќе остане во сила значително подолго отколку што се прогнозираше.
Дополнителен притисок прави и самата кондиција на американската економија. Податоците за растот на бруто-домашниот производ и силната вработеност покажуваат жилавост. Иако тоа е позитивен знак за економската активност, за монетарните власти претставува јасен сигнал дека потрошувачката не стивнува доволно за инфлацијата брзо да се врати кон целното ниво.
