УКИМ доби струја, кој ќе одговара за неплатените сметки?

По неколкучасовниот прекин поради неплатени сметки, снабдувањето со електрична енергија е обновено со договор обврските да се подмират до петок. Случајот отвори сериозни прашања за одговорноста на Владата и универзитетското раководство, но и за безбедноста на лабораториските материјали.

Најголемиот државен универзитет во земјава остана без струја поради неплатени сметки, а решението дојде дури откако прекинот веќе ги погоди неговите објекти. По неколку часа без електрична енергија, снабдувањето на УКИМ беше обновено со договор обврските да бидат платени до петок, 20 ноември. Ако рокот не биде испочитуван, факултетите повторно се соочуваат со ризик од исклучување.

Без струја останале Ректоратот, Машинскиот факултет, Факултетот за електротехника и информациски технологии, Природно-математичкиот факултет и Факултетот за земјоделски науки и храна. Според медиумските информации, долгот се проценува на околу 500.000 евра, но нема јавно објавена детална пресметка за обврските на секој факултет, ниту потврда дека средствата за исплата се обезбедени.

Ова не е само прашање на неплатени сметки. Кога факултети остануваат без основен услов за работа, одговорноста не може да се сведе на договор за одложено плаќање. Владата, Министерството за образование и наука и раководството на УКИМ треба да објаснат како се натрупале обврските, кој бил задолжен да ги следи и зошто не било реагирано пред да дојде до исклучување.

Најсериозните последици можеби не се гледаат во темните ходници, туку во лабораториите. Професорката Јована Стефановска од Факултетот за ветеринарна медицина предупреди дека прекинот на струјата може да ги загрози реагенсите и примероците што мора да се чуваат на контролирана температура. Во лабораториите се одвиваат настава, истражувања и анализи, а за материјалот што зависи од непрекинато ладење и неколку часа без електрична енергија може да бидат критични.

Засега нема јавно објавен извештај за тоа кои лабораториски простории биле погодени, колку долго траел прекинот и дали е утврдена штета. Нема ниту потврда дека Медицинскиот факултет бил опфатен со исклучувањето. За да се утврдат последиците, потребни се податоци за температурните записи, резервното напојување и состојбата на материјалот по обновувањето на снабдувањето.

Проблемот на УКИМ е дел од поширока слика на неплатени обврски во јавниот сектор. Според податоците на ЕСМ што ги пренесе Телма, јавните и државните институции ѝ должат на компанијата повеќе од 24 милиони евра. Оваа сума не треба да се меша со проценетиот долг на УКИМ, но покажува дека неплатените сметки не се изолиран проблем. Телма објави и дека долгот на институциите кон ЕСМ пораснал за околу осум милиони евра и покрај претходното задолжение од Владата за подмирување на обврските.

Ризикот од исклучување, според истото известување, не ги опфаќа само факултетите. Со неплатени сметки се соочуваат и Пошта и дел од културните установи. Тоа ја отвора дилемата како се планираат и распределуваат јавните средства кога институции што треба да обезбедуваат образование, поштенски и културни услуги не можат навреме да ги платат сметките за електрична енергија.

Договорот до петок го одложува непосредниот проблем, но не одговара на клучното прашање: кој дозволил универзитетот да дојде во ситуација да му биде прекинато снабдувањето со струја? Од УКИМ и надлежните институции се очекува да објават колку точно изнесуваат долговите, од кои средства ќе бидат платени и дали прекинот предизвикал штета или одложување на наставата, лабораториските анализи и истражувањата.


Струјата е повторно вклучена, но одговорноста сè уште не е утврдена. А рокот до петок е само привремено решение ако институциите не објаснат како ќе спречат истото да се повтори.повторување на анализите што биле во тек.

е-Трн да боцка во твојот инбокс