Одговорот пристигнува за неколку секунди, често е детално објаснет и звучи убедливо. Но токму во таа леснотија се крие ризикот: што се случува кога корисниците почнуваат повеќе да му веруваат на алгоритмот отколку на лекарот?
Ново американско истражување, објавено на 29 октомври 2026 година, открива загрижувачки податок: 60 проценти од испитаниците што користат вештачка интелигенција за здравствени совети изјавиле дека би им поверувале на нејзините препораки дури и ако тие се спротивни на насоките од здравствен работник.
Вештачката интелигенција станува првото место за здравствен совет
Истражувањето спроведено од Talker Research за MD Live by Evernorth опфатило 1.000 родители од милениумската генерација и 1.000 испитаници од општата американска популација.
Резултатите покажуваат дека секој седми Американец има исто ниво на доверба во здравствените совети од четботови како и во советите од лекар.
Меѓу оние што веќе користат ВИ за здравствени прашања, довербата е значително поголема. Дури 63 проценти признале дека постапиле според здравствен совет добиен од вештачка интелигенција без претходно да се консултираат со медицинско лице.
Ова не значи дека сите совети што ги дава вештачката интелигенција се погрешни. Проблемот се јавува кога корисниците не прават разлика помеѓу општа здравствена информација и медицинска проценка приспособена на нивната состојба.
Зошто луѓето повеќе му веруваат на четботот?
Предностите на вештачката интелигенција се очигледни. Таа е достапна 24 часа дневно, може да објасни сложени медицински термини на разбирлив јазик и не бара закажување термин или чекање во ординација.
Дополнително, разговорот со четбот може да изгледа помалку непријатен, особено кога станува збор за интимни здравствени прашања, симптоми за кои луѓето се срамат да зборуваат или проблеми што ги сметаат за незначителни.
Но постои суштинска разлика меѓу информација и дијагноза.
Четботот не може самостојно да направи физички преглед, да ги измери виталните параметри или да ги процени сите ризици што произлегуваат од медицинската историја на пациентот.
Ризикот е поголем кога советите звучат убедливо
Истражувањето открило уште една важна слабост: 78 проценти од испитаниците не знаеле дека начинот на кој го формулираат прашањето може да влијае врз одговорот на вештачката интелигенција.
Дополнително, 53 проценти признале дека го преформулирале прашањето откако не им се допаднал првичниот одговор.
Ваквото однесување отвора нов проблем. Наместо да бараат најточна информација, некои корисници може несвесно да бараат одговор што ќе ги смири или ќе го потврди она што веќе сакаат да го слушнат.
Дури 59 проценти од испитаниците подоцна откриле дека добиениот совет не одговарал на нивните конкретни околности, додека 49 проценти постапиле според информации што не биле соодветни за нив.
И друго истражување покажува дека довербата има граници
На истиот ден, американскиот истражувачки центар Pew Research Center објави посебна анализа за ставовите на граѓаните кон вештачката интелигенција во здравството.
Според анкетата спроведена меѓу 3.488 американски возрасни лица, 60 проценти би се чувствувале непријатно доколку нивниот лекар користи вештачка интелигенција за дијагноза и лекување, додека 30 проценти би се чувствувале удобно со тоа.
Разликата меѓу резултатите на двете истражувања укажува дека ставовите кон ВИ зависат од тоа кој ја користи, за што се користи и на која група луѓе ѝ е поставено прашањето.
Што никогаш не треба да му доверувате на ChatGPT?
Вештачката интелигенција може да биде корисна за објаснување медицински термини, разбирање општи информации за заболувања или подготовка на прашања за лекарски преглед.
Но не треба самостојно да се користи за поставување конечни дијагнози, промена на терапија, одредување дози на лекови или проценка дали сериозни симптоми бараат итна медицинска помош.
Потребна е и внимателност при споделување медицински документи и чувствителни лични податоци, бидејќи различните платформи имаат различни правила за обработка и чување на информациите.
Вештачката интелигенција несомнено ќе има сè поголема улога во здравството. Но најважното прашање не е дали таа може да даде одговор за неколку секунди, туку дали корисникот знае кога тој одговор мора да биде проверен.
Зашто убедливиот одговор на екранот не е секогаш и медицински точен одговор.
