Иако исхраната не е единствената причина за појавата на камења, медицинските истражувања покажуваат дека одредени состојки во храната, особено оксалатите, солта и прекумерното количество животински протеини, можат да придонесат за нивно формирање.

Според американскиот Национален институт за дијабетес, дигестивни и бубрежни заболувања (NIDDK), промените во исхраната се меѓу најважните мерки за спречување на повторна појава на камења во бубрезите. Но, не постои една диета што одговара за сите, бидејќи камењата се разликуваат според својот состав.

Спанаќот и цвеклото не се секогаш најдобар избор

Спанаќот е богат со витамини, минерали и растителни влакна, но истовремено содржи и поголеми количества оксалати.

Оксалатите се природни соединенија што се наоѓаат во многу растителни намирници. Кога во урината има високи концентрации на оксалати и калциум, тие можат да формираат кристали од кои постепено се создаваат камења.

Слично важи и за цвеклото, блитвата и ревенот.

Тоа не значи дека овие зеленчуци се штетни за секого. Но луѓето што претходно имале калциум-оксалатни камења треба да внимаваат на количината и зачестеноста на нивното консумирање.

Бадемите и чоколадото кријат неочекуван ризик

Јаткастите плодови често се препорачуваат како здрава ужина, но бадемите, кикиритките и одредени други јаткасти плодови содржат оксалати.

Темното чоколадо и какаото исто така можат да бидат значаен извор на овие соединенија.

Според Националната фондација за бубрези на САД, ограничувањето на намирниците богати со оксалати може да биде корисно кај лица што имаат тенденција да создаваат калциум-оксалатни камења, најчестиот тип камења во бубрезите.

Сепак, стручњаците не препорачуваат сите овие намирници автоматски да се исфрлат од исхраната. Наместо тоа, важно е да се утврди видот на каменот и да се приспособи дневното мени.

Солта е еден од најголемите непријатели на бубрезите

За разлика од оксалатите, прекумерното внесување сол го зголемува ризикот од создавање калциумски камења преку зголемување на излачувањето калциум во урината.

Посебно внимание треба да се обрне на сувомесните производи, чипсот, солените грицки, инстант-супите, готовите сосови и брзата храна.

Проблемот е што најголемиот дел од солта често не доаѓа од соларникот, туку од индустриски преработените производи.

Намалувањето на солта е една од препораките што важат за повеќето лица со зголемен ризик од камења во бубрезите.

Премногу месо може да го зголеми ризикот

Луѓето кои секојдневно консумираат големи количества црвено месо, месни преработки и други животински протеини можат да имаат поголем ризик од одредени видови камења.

Високиот внес на животински протеини може да го зголеми нивото на урична киселина и да го намали количеството цитрат во урината. Цитратот е важен бидејќи помага да се спречи создавањето одредени кристали.

Особено внимателни треба да бидат луѓето што веќе имале камења од урична киселина.

Експертите од Mayo Clinic препорачуваат умерено консумирање месо и внесување повеќе разновидна растителна храна.

Газирани и засладени пијалаци – дополнителен ризик

Честото консумирање засладени безалкохолни пијалаци, особено оние со многу фруктоза, се поврзува со зголемен ризик од камења во бубрезите.

Дополнителен проблем е кога овие пијалаци ја заменуваат водата.

Недоволната хидратација ја прави урината поконцентрирана, со што се олеснува таложењето на минералите и создавањето кристали.

Токму затоа водата останува една од најважните мерки за превенција.

Дали треба да избегнувате млеко и сирење?

Една од најчестите заблуди е дека луѓето со калциумски камења мора да избегнуваат млечни производи.

Но медицинските препораки укажуваат на спротивното: соодветниот внес на калциум преку храна може да помогне во превенцијата на калциум-оксалатните камења.

Причината е што калциумот во дигестивниот тракт се врзува со оксалатите и го намалува нивното апсорбирање.

Затоа млекото, јогуртот и умерените количества сирење не треба автоматски да се исклучуваат од менито. Внимание, сепак, е потребно со калциумските суплементи, кои треба да се користат по лекарска препорака.

Што да јадете за да го намалите ризикот?

Експертите препорачуваат разновидна исхрана, доволно течности и ограничување на солта и прекумерниот внес на животински протеини.

Овошјето и зеленчукот со висока содржина на вода, како краставиците, лубеницата и доматите, можат да бидат корисен дел од исхраната.

Лимонот и другите цитрусни плодови содржат цитрат, кој има улога во спречувањето на формирањето одредени видови камења. Сепак, лимоновата вода не е лек што може сигурно да ги раствори веќе формираните камења.

За многу луѓе со камења во бубрезите се препорачува внесување доволно течности за да се создаваат околу 2 до 2,5 литри урина дневно, освен ако лекарот не препорачал ограничување на течностите.

Исто така, не се препорачува земање високи дози витамин Ц преку суплементи без медицинска потреба, бидејќи вишокот може да придонесе за зголемено создавање оксалати.

Најважно е да се знае дека исхраната треба да се приспособи според видот на каменот. Она што е проблематично за лице со калциум-оксалатни камења не мора да биде исто толку ризично за лице со друг вид камења.

Ако камењата се повторуваат, анализата на нивниот состав и испитувањето на урината можат да помогнат во изборот на соодветна превентивна исхрана.

Бидејќи понекогаш, за да се намали ризикот од нов камен во бубрегот, не е потребна драстична диета, туку промена на неколку секојдневни навики.