Денес истовремено со летниот солстис, стотици илјади луѓе ширум светот ќе излезат да практикуваат јога на плоштадите, во парковите, на кровите на згради и покрај езерата. Бесплатно, без натпреварување, без хиерархија. Светскиот ден на јогата не е спортски настан, тој е потсетување, пред да се свртите кон светот, свртете се кон себе.
Денот се одбележува од 27 септември 2014 година, кога на отворањето на 69-тата сесија на Генералното собрание на ОН во Њуjорк, индискиот премиер Нарендра Моди предложил 21 јуни да биде прогласен за Меѓународен ден на јогата. На 11 декември 2014 година, Генералното собрание ја усвоило резолуцијата 69/131. Нацрт-резолуцијата jа предложила Индија и jа поддржале рекордни 175 земји-членки.
Тоа е брзина без преседан во историjата на ОН за прогласување меѓународни денови. Деведесет дена меѓу предлогот и гласањето. Гласале сто и седумдесет и пет земји без разлика на политичкиот систем, религиjата или регионот. Универзалната привлечност на јогата ОН jа именувале во резолуциjата.
5.000 години историја, 12 години меѓународен ден
Јогата е антропологиjа во движење. Практиката потекнува од Индиjа и датира приближно 5.000 години наназад. Зборот „јога” произлегува од санскрит и значи да се поврзе или да се соедини, симболизираjки соединување на телото и свеста. Денес таа се практикува во различни форми ширум светот и продолжува да расте по популарност. Традиционалната јога има медитативно и духовно jадро покрај физичките вежби. Резултатот е широк спектар на школи, практики и цели во рамките на јога заедницата, од Хата до Кундалини, од Ин јога до Аштанга.
Ова јогата ја разликува од поголемиот дел на модерните фитнес трендови. Таа не е нов изум, туку систем за разбирање на телото и умот со поголема историjа отколку поголемиот дел на религиите на светот.
300 милиони јогини ширум светот
Приближно 300 милиони луѓе практикуваат jога редовно ширум светот. Во САД, бројот на практичари порасна за над 50 отсто во последните пет години.
Темата на дванаесеттото издание на Светскиот ден на jогата во 2026 година е „Јога за здраво стареење”, со акцент на важноста на jогата за сите возрасти. Јогата може да биде вредна практика за здраво стареење затоа што поддржува многу способности кои им помагаат на луѓето да останат активни, независни и ангажирани додека старуваат.
Со комбинирање на нежно движење, истегнување, дишни вежби и свесност, jогата може да помогне да се подобри рамнотежата, флексибилноста, силата и мобилноста, истовремено поддржуваjки ментална добросостоjба и управување со стрес. Поради тоа шо jогата може да се приспособи на различни нивоа на фитнес и здравствени состоjби, таа нуди достапен начин за многу постари возрасни лица да ја одржуваат физичкото и емоционалното здравjе.
Науката зад практиката
Светскиот ден на jогата не е само церемониjа, тој се потпира на растечки научен консензус. Истражување од 12 научни студии кои опфатиjа 672 учесници утврдило дека jогата го намалува чувстото на стрес. Истиражувачи на СЗО потврдиjа дека jогата не е само вежбање на телото. Таа jа поддржува внатрешната рамнотежа, ментална добросостоjба и претставува целосен пристап кон здравjето. Осумдесет и шест отсто од практичарите на jога пријавиjа значително намалување на нивото на стрес. Шеесет и два отсто велат дека jа практикуваат за подобрување на свесноста. Скоро 60 отсто велат дека jогата го подобрила нивниот сон.
Поранешниот Генерален секретар на ОН Бан Ки-мун изjавил дека „jогата е спорт кој може да придонесе за развоj и мир. Jогата дури може да им помогне на луѓето во итни ситуации да најдат олеснување од стресот.”
Солстисот: не случаен датум
Датумот 21 јуни не е административна одлука. Во јога традицијата, летниот солстис е симболичен: го претставува моментот на максимална светлост, рамнотежа на природата и поврзаност на луѓето со космичкиот циклус. 21 јуни е исто така денот на летниот солстис, наjдолгиот ден во годината во северната хемисфера. Моди специфично го предложил тоа датумот, а истиот датум го избрал и Жак Ланг за Фет де ла Мизик во 1982 година. Двата глобални настани на ист ден имаат иста основа: природниот ритам е поврзувач попогоден отколку кој и да е административен календар.
Свесноста во ерата на непрекинато поврзување
Денешниот контекст го прави денот поважен отколку во 1982 или 2014. Менталното здравје е глобална криза: Светската здравствена организација проценува дека 970 милиони луѓе живеат со ментално растројство. Токму заради тоа, 40 отсто од практичарите на jога ширум светот ја практикуваат поради причини поврзани со менталното здравjе. Не поради флексибилноста и фитнесот. Поради тоа што во свет кој постојано бара внимание, паузата стана луксуз.
Јогата не бара опрема, членарина и специjален простор. Бара само одлуката да запреш, да подигнеш едно јастуче или да застанеш на трева и 20 минути да постоиш без известување кое чека, без задача коjа е недовршена. Тоа е, во суштина, она шо денешниов ден го слави.
Македониjа и jогата: расте без официjална инфраструктура
Македониjа нема официjализирана прослава на Светскиот ден на jогата во рамки на државен протокол, но македонската jога заедница постои и расте. Во Скопjе, студиjата за jога се зголемуваат, часовите во паркот во топлите месеци стануваат редовна практика, а интересот за медитациjа и mindfulness е видлив во зголемениот броj на онлаjн содржини на македонски jазик за овие теми.
За земjа со растечко ниво на стрес поврзано со економска неизвесност и брзи општествени промени, jогата нуди нешто конкретно: алатка за управување со внатрешната состоjба која не бара пари.
