Кивање во автобусот, кашлање во канцеларијата и дете што се враќа од училиште со затнат нос — за многумина ова е познатата слика на есента. Со падот на температурите се менуваат и нашите навики, а со нив и условите во кои се пренесуваат вирусите.

Не се разболуваме сите секоја есен, ниту студениот воздух сам по себе предизвикува настинка. За инфекција е потребен вирус. Но престојот во затворени простории, блиските контакти и послабото проветрување го олеснуваат неговото ширење.

Повеќе луѓе во затворен простор, повеќе можности за заразување

Во есен почесто ги затвораме прозорците и поминуваме подолго време во канцеларии, училници и јавен превоз. Кога воздухот недоволно се обновува, честичките што ги испушта заразено лице при дишење, зборување, кашлање или кивање можат да се натрупуваат во просторијата.

Затоа проветрувањето е важен дел од заштитата. Внесувањето надворешен воздух, соодветната вентилација и, каде што е можно, прочистувањето на воздухот помагаат да се намали изложеноста на респираторни вируси. Враќањето на работа, во училиште и во градинка дополнително го зголемува бројот на контакти. Децата лесно ги пренесуваат инфекциите меѓу себе, а потоа можат да ги донесат и дома.

Настинка, грип и ковид не се иста болест

Обичната настинка може да ја предизвикаат различни вируси, меѓу кои чести се риновирусите. Грипот го предизвикуваат вируси на инфлуенца, додека ковид-19 е предизвикан од SARS-CoV-2. Симптомите можат да се преклопуваат, па само според кашлицата, течењето на носот или заморот не секогаш може сигурно да се утврди за која инфекција станува збор.

Вакцината против грип е важна мерка за намалување на ризикот од грип и неговите сериозни последици, но не штити од обична настинка.

Како да го намалите ризикот?

Заштитата се потпира на неколку секојдневни мерки што се надополнуваат: Проветрувајте ги просториите во кои работите и престојувате, особено кога во нив има повеќе луѓе.

Редовно мијте ги рацете со сапун и вода, особено по бришење на носот и пред јадење.

Покривајте ги кашлањето и кивањето со марамче или со свиткан лакт.

Останете дома кога сте болни и ограничете ги блиските контакти со други луѓе.

Размислете за добро прилепена маска во преполни затворени простории, особено ако вие или некој близок имате поголем ризик од тешка болест.

Овие мерки, заедно со препорачаната вакцинација, се дел од основните препораки за превенција на респираторни инфекции. Чистењето на често допираните површини е корисно, но не го заменува проветрувањето.

Сонот и исхраната се важни, но нема чудотворна заштита

Доволниот сон, разновидната исхрана и редовното движење го поддржуваат општото здравје. Во напорниот есенски распоред лесно ги занемаруваме токму овие навики. Сепак, ниту една намирница или додаток во исхраната не гарантира дека нема да настинете. Според британската Национална здравствена служба, има малку докази дека витамин Ц, ехинацеа или лук ја спречуваат настинката или значително го забрзуваат закрепнувањето.

Витаминот Д е важен за здравјето, а утврдениот недостиг треба соодветно да се третира. Но додатоците не треба да се претставуваат како сигурна заштита од сезонските вируси. Побарајте лекарска процена ако симптомите се влошуваат, температурата трае повеќе од три дена или нема подобрување по десет дена. Отежнатото дишење и болката во градите бараат итна медицинска процена. Особено внимателни треба да бидат лицата со хронични заболувања или ослабен имунитет.