Точно во 10:15 часот по локално време, повеќе од 50 милиони луѓе ширум светот истовремено ги прекинуваат дневните обврски за да ја вежбаат основната реакција при земјотрес. Иницијативата „Меѓународен ден на вежбата ShakeOut“ (International ShakeOut Day), која започна во 2008 година во Јужна Калифорнија, се одржува секој трет четврток во октомври. Целта е едноставна, но животно спасувачка: замена на инстинктивниот нагон за панично бегање со три прецизни чекори на самозаштита.
Меѓународниот златен стандард за заштита при земјотрес гласи: клекни на колена, засолни ги главата и вратот под цврсто биро или маса, и држи се цврсто сè додека потресот целосно не престане.
Спуштањето на колена го спречува падот од силината на ударот, а истовремено овозможува минимална подвижност до најблиското засолниште. Рацете мора да ги заштитат главата и вратот, бидејќи најголемиот број повреди при земјотреси не настануваат од уривање на цели градби, туку од паѓање на парчиња малтер, стакло, расветни тела и тежок мебел.
Првиот инстинкт кај повеќето луѓе е веднаш да трчаат кон вратата или скалите. Податоците од спасувачките служби и сеизмолозите покажуваат дека токму скалишните простори, влезовите и површините веднаш покрај надворешните фасадни ѕидови се најкршливите и најризичните зони.
Движењето додека подот се тресе го оневозможува одржувањето рамнотежа. Дополнително, парчиња фасада, искршени прозорци и ќерамиди паѓаат директно пред влезовите на објектите. Излегувањето на отворен простор се прави исклучиво откако потресот целосно ќе заврши, смирено и без употреба на лифтови.
Скопје и целиот вардарски сеизмички регион носат трајно историско сеќавање на разорната моќ на природата. Иако домашните упатства од спасувачките институции налагаат слични протоколи за јавните установи и училиштата, вежбите во практиката ретко се дел од рутината на граѓаните и работните колективи.
Американскиот модел од Јужна Калифорнија успеа да се прошири глобално затоа што бара само шеесет секунди посветеност во работниот ден. Подготвеноста не бара скапа опрема, туку автоматизирана ментална реакција која го елиминира смртоносниот ефект на паниката.
