Астрономите за првпат откриле три масивни црни дупки во една млада галаксија од раниот универзум, откритие што може да помогне во објаснувањето како овие космички објекти растеле во раните фази од развојот на вселената. Галаксијата, позната под ознаката Ј0148-4214, се наоѓа на околу 12,5 милијарди светлосни години од Земјата. Тоа значи дека телескопите ја набљудуваат во состојба во која се наоѓала пред милијарди години, кога универзумот бил стар приближно 1,2 милијарди години.

Во декември 2024 година, тим предводен од Хана Ублер од Институтот „Макс Планк“ за вонземска физика во Германија ја набљудувал галаксијата со вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“. Истражувачите забележале необичен профил на зрачење во нејзиниот централен дел. Подеталната анализа открила две одделни области со брзодвижечки водороден гас, што укажувало на присуство на две црни дупки во кои материјата активно навлегува. Двете се наоѓаат на меѓусебно растојание од околу 620 светлосни години.

Но, тоа не било единственото необично откритие. На периферијата на галаксијата астрономите забележале уште една област со водороден гас што се движи со голема брзина, што упатувало на постоење и на трета црна дупка. Таа се наоѓа на повеќе од 5.500 светлосни години од другите две. Истражувачите разгледале и други можни објаснувања за забележаните сигнали, вклучително и присуство на една црна дупка, супернови, судири, ѕвездени ветрови и масивни ѕвезди, но тие не ги објаснувале набљудувањата на ист начин.

Како три црни дупки се нашле во една галаксија?

Досега немало докази за постоење на ваква тројка масивни црни дупки во толку рана фаза од космичката историја. Откритието сугерира дека процесите што доведувале до нивно приближување и спојување можеле да бидат многу ефикасни во раниот универзум. Тоа отвора можност спојувањето на црните дупки да било еден од механизмите што им овозможиле брзо да растат, иако останува нејасно точно како се развил овој систем.

Близината на трите црни дупки во рамките на една галаксија укажува и на можноста дека релативно неодамна се споиле одделни галактички системи. Таквите спојувања можат да доведат до тоа црните дупки од различни галаксии да се најдат во ист регион и со текот на времето да влијаат една врз друга. Сепак, научниците не ја исклучуваат можноста дополнителните набљудувања да донесат поинакво објаснување за потеклото и развојот на оваа необична космичка структура.